Feb 24, 2020

Bài giới thiệu

Tranh Bùi Xuân Phái và thơ Hồ Xuân Hương
Hồ Xuân Hương - 胡春香 * đăng lúc 12:53:09 AM, May 17, 2013 * Số lần xem: 10991
Hình ảnh
#1

Bùi Xuân Phái minh họa thơ Hồ Xuân Hương


Những ý thơ gợi tình của nữ sĩ Hồ Xuân Hương được khắc họa sinh động qua nét bút phóng khoáng của cố danh hoạ Việt Nam.

Đó là bộ tranh của họa sĩ Bùi Xuân Phái vẽ theo ý thơ của Hồ Xuân Hương, được cố danh họa thực hiện từ năm 1982 đến 1986. Bộ tranh này hiện do người con trai của ông là họa sĩ Bùi Thanh Phương lưu giữ. Gầy đây, nhiều tác phẩm trong bộ tranh đã được giới thiệu trên mạng.

Một đèo, một đèo, lại một đèo
Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo
Cửa con đỏ loét tùm hum nóc
Hòn đá xanh rì lún phún rêu...
(Đèo Ba Dội - Hồ Xuân Hương).


Lắt lẻo cành thông cơn gió thổi
Đầm đìa lá liễu giọt sương gieo
Hiền nhân quân tử ai mà chẳng
Mỏi gối chồn chân vẫn muốn trèo
(Đèo Ba Dội - Hồ Xuân Hương).

Thân em như quả mít trên cây
Da nó xù xì, múi nó dầy
Quân tử có thương thì đóng cọc
Xin đừng mân mó, nhựa ra tay
(Quả mít - Hồ Xuân Hương).

Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với nước non
Chén rượu hương đưa, say lại tỉnh
Vầng trăng bóng xế, khuyết chưa tròn...
(Tự tình - Hồ Xuân Hương).

Xuyên ngang mặt đất, rêu từng đám
Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn
Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
Mảnh tình san sẻ tí con con
(Tự tình - Hồ Xuân Hương).

Hỏi bao nhiêu tuổi hỡi cô mình?
Chị cũng xinh mà em cũng xinh
Đôi lứa như in tờ giấy trắng
Nghìn năm còn mãi cái xuân xanh
(Tranh hai Tố nữ - Hồ Xuân Hương).

Trời đất sinh ra đá một chòm
Nứt làm hai mảnh hỏm hòm hom
Kẽ hầm rêu mốc trơ toen hoẻn
Luồng gió thông reo vỗ phập phòm...
(Hang cắc cớ - Hồ Xuân Hương).

Cái kiếp tu hành nặng đá đeo
Ṿây mà chút tẻo tèo teo
Thuyền cừ cương muốn về Tây Trúc
Trái gió cho nên phải lộn leo
(Kiếp Tu Hành - Hồ Xuân Hương).

Ngõ sâu thăm thẳm tới nhà ông
Giếng ấy thanh tân, giếng lạ lùng...
(Giếng nước - Hồ Xuân Hương).

Cầu trắng phau phau đôi ván ghép
Nuớc trong leo lẻo một dòng thông...
(Giếng nước - Hồ Xuân Hương).

Cỏ gà lún phún leo quanh mép
Cá giếc le te lách giữa dòng
Giếng ấy thanh tân ai đã biết?
Đố ai dám thả nạ rồng rồng
(Giếng nước - Hồ Xuân Hương).

Mùa hè hây hẩy gió nồm đông
Thiếu nữ nằm chơi quá giấc nồng
Lược trúc chải cài trên mái tóc
Yếm đào trễ xuống dưới nương long...
(Thiếu nữ ngủ ngày - Hồ Xuân Hương).

Đôi gò Bồng đảo sương còn ngậm
Một lạch Đào nguyên nước chửa thông..
.
(Thiếu nữ ngủ ngày - Hồ Xuân Hương).

.
.
.
Quân tử dùng dằng đi chẳng dứt
Đi thì cũng dở, ở không xong
(Thiếu nữ ngủ ngày - Hồ Xuân Hương).

Mười bảy hay là mười tám đây
Cho ta yêu dấu chẳng dời tay
Mỏng dày từng ấy, chành ba góc
Rộng hẹp dường nào, cẵm một cay...
(Vịnh cái quạt (1) - Hồ Xuân Hương).

Càng nóng bao nhiêu thời càng mát
Yêu đêm chưa phỉ lại yêu ngày
Hồng hồng má phấn duyên vì cậy
Chúa dấu vua yêu một cái này
(Vịnh cái quạt (1) - Hồ Xuân Hương).

Một lỗ xâu xâu mấy cũng vừa
Duyên em dính dán tự bao giờ
Chành ra ba góc da còn thiếu
Khép lại đôi bên thịt vẫn thừa...
(Vịnh cái quạt (2) - Hồ Xuân Hương).

Mát mặt anh hùng khi tắt gió
Che đầu quân tử lúc sa mưa...
(Vịnh cái quạt (2) - Hồ Xuân Hương).

Nâng niu ướm hỏi người trong trướng
Phì phạch trong lòng đã sướng chưa?
(Vịnh cái quạt (2) - Hồ Xuân Hương).

Của em bưng bít vẫn bùi ngùi
Nó thủng vì chưng kẻ nặng dùi
Ngày vắng đập tung dăm bảy chiếc
Đêm thanh tỏm cắc một đôi hồi...
(Trống thủng - Hồ Xuân Hương).

.
Chơi xuân có biết xuân chăng tá
Cọc nhổ đi rồi, lỗ bỏ không!
(Đánh đu - Hồ Xuân Hương).

Quả cau, nho nhỏ, miếng trầu ôi
Này của Xuân Hương đã quệt rồi
Có phải duyên nhau thì thắm lại
Đừng xanh như lá, bạc như vôi
(Mời ăn Trầu - Hồ Xuân Hương).

Thắp ngọn đèn lên thấy trắng phau
Con cò mấp máy suốt đêm thâu
Hai chân đạp xuống năng năng nhắc
Một suốt đâm ngang thích thích mau...
(Dệt vải - Hồ Xuân Hương).

Chàng với thiếp đêm khuya trằn trọc
Đốt đèn lên đánh cuộc cờ người
Hẹn rằng đấu trí mà chơi
Cấm ngoại thuỷ không ai được biết...
(Đánh cờ - Hồ Xuân Hương).


Nguồn 
KIẾN THỨC 

***

Chúng ta vẫn theo thói quen là gọi chung các chủ đề Bùi Xuân Phái đã vẽ về đề tài văn hóa dân gian : Hát Chèo,Hát ả đào,Hát Quan họ và mảng đề tài cũng rất quan trọng trong sự nghiệp sáng tác của ông là những bức họa vẽ theo ý thơ của Hồ Xuân Hương và những tác phẩm sơn dầu vẽ theo tinh thần của Nguyễn Du trong chuyện Kiều,đặc biệt hình ảnh "dày dày đúc sẵn một tòa thiên nhiên"và "Kiều tắm" đã được Bùi Xuân Phái khai thác,thể hiện qua nhiều tác phẩm ở các chất liệu. Tất cả các chủ đề được nêu trên,đã bị người ta hoặc vô tình,hoặc chưa đi sâu vào nghiên cứu một các có hệ thống về Bùi Xuân Phái ,nên đã bị thu gom lại và gọi chung là CHÈO.
Trong phần này,tôi muốn tách CHÈO của Phái ra thành những đề tài riêng và sẽ giới thiệu từng đề tài đó với người mộ điệu :
*Chèo
*Hát ả đào
*Hát Quan họ
*Hồ Xuân Hương
*Kiều
Những bức tranh trên mà các bạn xem là một phần nhỏ trong chủ đề minh họa cho ý thơ của Hồ Xuân Hương.Nhân ngày Xuân, ta cùng thưởng thức một Bùi Xuân Phái trẻ trung, dí dỏm, đậm chất "u-mua". 
 
BTP

Ý kiến bạn đọc

Vui lòng login để gởi ý kiến. Nếu chưa có account, xin ghi danh.
hồ xuân hương và lu hà
Lu Hà May 17, 2013
Hỏi Tranh Tố Nữ

Hỏi bao nhiêu tuổi cô mình
Chị xinh em cũng xuân tình kém chi
Thói đời thêu dệt thị phi
Nghìn năm còn cái xuân thì vẫn xanh

Thôi đành bồ liễu mỏng manh
Phiếu mai đâu dám sau mành đuốc hoa
Ngán đêm mưa gió nhạt nhoà
Thú vui kia chẳng chan hoà cùng nhau

Trách ông thợ vẽ bạc đầu
Vô tình quên mất rõ màu chị em
Trăng lên phấn rụng vương thềm
Khổng Phu Tử có thấy thèm hay không?

Em xinh chị cũng mát lòng
Mỗi khi trái gió bướm bồng xôn xao
Dập dìu qua cưả nôn nao
Ngắm tranh tố nữ má đào môi son

Đêm về sóng ái đòi cơn
Mơ màng đắm đuối bồn chồn tiên nga
Chị em tắm bến Ngân Hà
Làn da trắng muốt mượt mà tóc mây

Cùng chàng thi sĩ vui vầy
Là dân hạ giới vơi đầy nỉ non
Bùn nhơ ngập nưả mảnh hồn
Phút giây ngượng ngập chị chôn mất rồi...!

cảm tác thơ Hồ Xuân Hương: Tranh Hai Tố Nữ
25.10.2012 Lu Hà



Cờ Người

Thiếp chàng trằn trọc canh khuya
Đốt đèn chuếnh choáng ô kià nưả đêm
Cờ người đấu trí mà thèm
Cuộc chơi thắng bại say mềm mới thôi

Trắng đen tướng sĩ gặp thời
Dàn binh trận tuyến bồi hồi sông Tương
Chơi nhau toé lưả chiến trường
Chàng liền nhảy ngưạ cung thương sẵn sàng

Thiếp quen vén tịnh vội vàng
Hai xe chàng gác bẽ bàng đôi bên
Thiếp bèn gảy sĩ chen lên
Chàng thưà hú hí tốt liền vô cung

Mệt nhoài bí nước đường cùng
Xe lồng song mã đùng đùng lưả sôi
Tiến công pháo nổ tơi bời
Hồn xiêu phách lạc đời người thở than

Bàn cờ thế cuộc chưá chan
Đôi ta ngơ ngác bần thần ngẩn ngơ
Xuất quân ngoại thủy mơ hồ
Cái con cố níu sông hồ nước non

Khi vui chĩm choẹ đòi cơn
Giận hờn lại giở bàn son quân cờ
Đánh cho xơ xác bơ phờ
Bướm hoa tơi tả má đào chẳng tha

Chiếu chăn tầm tã mặn mà
Điều binh khiển tướng xông pha mịt mù
Chơi đêm thật đã lu bù
Sá chi sĩ tốt cho dù giưã trưa....

cảm tác khi đọc thơ Hồ Xuân Hương: Đánh Cờ
5.11.2012 Lu Hà



Thương Hồ Xuân Hương

Tôi đã đọc thơ người thiếu phụ
Thương vì một nỗi có như không
Như con cuốc rũ giưã đồng
Phù du bèo bọt biển đông nghẹn ngào

Thương cha mẹ nhện nghèo giăng lưới
Vợ chồng Ngâu đắm đuối bên sông
Ai người quân tử dám thương
Vấn vương một kẻ có chồng cô đơn

Thương những lúc đông buồn tê tái
"Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng"
Hồng nhan trơ cái non cùng
Giang sơn bốn mặt não nùng biển dâu

Thương lá rụng chân cầu tơi tả
Từng muà xuân héo uá thu tàn
Còn ai văn bá thi nhân
Thương trăng bàng bạc cung đàn dở dang

Thương mái tóc bẽ bàng sương muối
Mắt huyền đen tức tưởi chiều tà
Trầm luân lận đận sa bà
Hàng hiên lã chã nhạt nhoà mưa rơi!

cảm tác khi đọc thơ Hồ Xuân Hương: Thương
27.10.2012 Lu Hà


Gái Ngoan Dệt Vải

Thắp đèn lên thấy trắng phau
Con cò mấp máy đêm thâu chẳng rời
Hai chân đạp xuống liên hồi
Suốt đâm thích thích thoi chơi nhịp nhàng

Nhỏ to rộng hẹp lẹ làng
Ngắn dài khuân khổ y chang ý chàng
Cô nào muốn tốt dềnh dàng
Ngâm lâu cho kỹ mơ màng ba thu

Vải bền óng ả mượt mà
Nhiễu điều khăn gấm ngọc ngà vàng son
Chăn tằm canh cửi nuôi con
Sòn sòn mắn đẻ nước non sơn hà

Gái ngoan dệt vải thương nhà
Ông bà họ mạc mẹ cha vui lòng
Thơ ca là chị Xuân Hương
Không quen đồng áng văn chương tính trời.

cảm tác khi đọc thơ Hồ Xuân Hương: Dệt Vải
10.11.2012 Lu Hà


Leo Đèo Ba Dội

Một đèo ba đẻo treo leo
Nắm cơm quả mướp gian neo cũng trèo
Cưả son đỏ loét ngoằn ngoèo
Rêu xanh lún phún đá lèo tùm hum

Cỏ rêu nhơn nhớt lùm lùm
Vắt bò lổm ngổm từng chùm sương rơi
Vực sâu thăm thẳm chơi vơi
Giai nhân sĩ tử ham chơi cảnh đèo

Khoả chân suối mát trong veo
Ngất ngây ong bướm thông reo liễu mềm
Ngẩn ngơ trăng xuống êm đềm
Bõ công khó nhọc ngủ đêm lưng đèo

Vật vờ làn gió hắt heo
Quản chi đường sá hiểm nghèo xa xôi
Ôm nhau ngủ dưới vòm trời
Trong mơ ta thấy nụ cười Xuân Hương.

cảm tác khi đọc thơ Hồ Xuân Hương: Đèo Ba Dội
10.11.2012 Lu Hà




Chuyện Dở Dang

Vì sao thành chuyện dở dang
Nỗi niềm ai tỏ lỡ làng tình em
Duyên thiên chưa thấy êm đềm
Nét ngang giọt lệ từng đêm gối Kiều

Nhấp nhô đầu dọc tiêu điều
Hoàng hôn phận liễu bóng chiều cô đơn
Trăm năm lá rụng thu buồn
Mảnh tình một khối vùi chôn tuyền đài

Quản bao miệng thế trần ai
Miả mai cay đắng canh dài mưa thâu
Tháng năm dầu dãi mái đầu
Hoa sầu cỏ uá chân cầu thở than

" Không chồng mà chưả mới ngoan
Có chồng mà chưả thế gian thường tình"
Thương nhau xây một trường đình
Đắm say cả nể một mình đa mang

Nỗi này người có hay chăng
Thuyền em rách nát phũ phàng biển đông
Tắt đèn tủi hận má hồng
Gió luà khe cưả cô phòng rèm buông!

cảm tác khi đọc thơ Hồ Xuân Hương: Chưả Hoang
10.11.2012 Lu Hà


tạm trích đăng vài bài để cùng nhau thưởng ngọan.