Aug 24, 2019

Thơ chuyển thể

Trăng Nghẹn - (chuyển thể sau Lu Hà )
Nguyễn Khôi * đăng lúc 02:30:51 PM, Jun 20, 2010 * Số lần xem: 2071
Hình ảnh
#1


(Nguyên tác : Hoài Tường Phong
Chuyển thể : Nguyễn Khôi)

Mẹ sinh tôi một đêm mưa gió
Ló chào đời đã lỡ vầng trăng
Tản cư,nhà trống ruộng hoang
Được Bà đỡ đẻ ngoài vườn cực thân

Lớn lên giữa xóm làng cây tạp
Cưỡi trâu hoài,xe đạp từng mơ
dân quê chất phác ngu ngơ
thiệt thòi vì chẳng biết lừa dối ai !

Ngơ ngác buổi ra ngoài Thành phố
trải mười năm...dân chợ chưa thành
Lớp bùn đã hết bám chân
mà lòng vẫn nhớ về thăm xóm làng

Bạn chăn trâu ngỡ ngàng ao ước
tưởng như tằm lột xác...bướm bay
hồn nhiên cùng đám bạn bầy
phồn hoa chừng cũng hao gầy tình quê

Mỗi lần về Bạn xưa dần vắng
Lo gia đình ,kiếm sống tha phương
Cô láng giềng-gái một con
tròn xoe đôi mắt hớp hồn nhìn tôi

Xóm bên sông nhiều người ra Tỉnh
Ngày về thăm lấp lánh lụa là
Góp tiền xây "túp" đỡ Bà
Nghe mừng ĐỔI MỚI sao mà chưa vui ?

Đất quê tôi ngậm ngùi bao thứ
Vua"lúa ngô",Chúa "cá" xuất siêu
Đầu tư văn hóa lèo tèo
"làm dâu xứ lạ" trốn nghèo bỏ quê

Buồn chạng vạng não nề bến vắng
Trăng vừa lên đã vẩn mây trôi
Trăng xưa lỗi hẹn đầu đời
để vầng trăng nghẹn...chưa ngời xóm quê !

Góc Thành Nam-Hà Nội 20-6-2010
Nguyễn Khôi-(chuyển thể sau Lu Hà )

Ý kiến bạn đọc

Vui lòng login để gởi ý kiến. Nếu chưa có account, xin ghi danh.
Giao Lưu Cùng Nguyễn Khôi về Hoài Tưởng Phong
Lu Hà Jun 20, 2010
Vầng Trăng Nghèn Nghẹn
chuyển thể từ thơ Hoài Tưởng Phong

Mẹ sinh tôi vào đêm mưa gió
Lúc chào đời chẳng có trăng thu
Tản cư vườn trống hoang vu
Cưả nhà tan tác chiụ nhiều khổ đau

Tôi lớn theo cỏ khô hoang dại
Trên lưng trâu bảy tuổi lầm than
Loanh quanh xó bếp nghèo hèn
Đồ chơi chẳng có tuổi xuân héo mòn

Tôi ngơ ngác đua chen thành thị
Mười năm sau bi lụy chân quê
Dật dờ khắp nẻo sơn khê
Đói ăn thiếu mặc lại về cố hương

Bạn bè tôi cũng cùng số kiếp
Tưởng đời tôi hoá kiếp nhả tơ
Mộng mơ thành bướm vi vu
Ngào ngờ cô quạnh phù du hão huyền

Mỗi lần về tâm hồn trống trải
Gái hay trai thân thế cầu toàn
Cô hàng xóm đã có con
Sang nhà mua rươu không tiền xin anh

Xóm bên sông trời xanh mây toả
Lắm cô về áo luạ xênh xang
Xây nhà báo hiếu rộn ràng
Mà nghe sao động tiếng lòng tái tê….

Đời tha hương ngậm ngùi rơi lệ
Đi làm dâu xứ sở người ta
Quê nhà sông cá ba sa
Luá nhiều sản lượng vẫn nghèo thế ư ?

Chập tối buồn sương sa bến nước
Bóng hoàng hôn thầm ước trăng lên
Mây mù vần vũ cô đơn
Vầng trăng nghèn nghẹn thuả con ra đời....

5.6.2010 Lu Hà


Hoài Tường Phong Và Mạng Lưới Thông Tin

Chuyện Anh Hoài Tường Phong làm bài thơ đoạt giải nhất, do chi hội văn hoá tỉnh Cần Thơ miền nam Việt Nam tổi chức, rồi lại bị các cơ quan công quyền la lối phản đối vì bài thơ Anh viết theo thể tự do nhưng nội dung lại buồn buồn bi thương vô cùng. Bài thơ không làm đẹp lòng vưà mũi các vị trong đảng và chính quyền.Thành ra cái gọi là nghệ thuật vị nhân sinh chỉ là câu nói đầu lưỡi bẻm mép rỗng tuếch cuả mấy chàng tú tài bồi bút ngày xưa cuả đảng.

Họ thích văn chương chữ nghiã , đồng bóng để lám dáng cho tí văn hoá rừng rú cuả đảng mà thôi. Vị nhân sinh cái quái gì? Nhân sinh nào cần cái thứ ba láp, giả tạo, nâng bi, nịnh cu thằng bần cố nông, rồi lại khinh bỉ, miệt thị nó. Hoạ chăng là vị tiền, vị quyền lực, điạ vị thì có.Hoài Tường Phong là tác giả cuả bài thơ „ Trăng Nghẹn“ và cũng là nạn cuả trăng nghẹn. Nghẹn lên tận cổ mà vẫn cứ phải chịu. Mà không chỉ nghẹn lên từ lúc làm ra bài thơ, cứ nghẹn liên tục: từ lúc gửi thơ, nghe chấm giải , nghe công bố đoạt giải, rồi nghe khuyên cáo tự hủy bỏ giải và thay giải nhất vào bài thơ khác, bài nào cũng được , miễn không phải là bài „Trăng Nghẹn“ cuả Hoài Tường Phong.

Anh tự nhận trong thơ là đưá trẻ hẩm hiu, sấu số, sinh lầm giờ, lầm ngày, lầm tháng, lầm năm và lầm cả một thế hệ. Anh tự trách sao mình lại đầu thai sớm, vội vàng ra đời như vậy giưã một đêm mưa gió. Vầng trăng không sáng tỏ để chào đón Anh mà lại bị mây đen che phủ. Trăng chỉ còn nghẹn ngào mờ mờ ảo ảo nhìn anh ra đời và tiên đoán đời Anh và cả thế hệ tuổi trẻ như Anh phải chiụ nhiều thiệt thòi khổ hạnh mai sau.

Thực tế là đúng như vậy, khi anh và bạn bè khôn lớn. Tôi xin phép Hoài Tường Phong được chuyển thể thơ Anh sang thể song thất lục bát. Như nhà văn Võ Phiến, hay nữ thi sĩ Huệ Thu từng nói: chuyển thơ từ thể này sang thể khác, ta không thể gọi là họa thơ được. Họa thơ chỉ đúng nghiã, khi ta giữ lại vần cuả tác giả, hoặc hoạ theo ý nhưng vẫn giữ thể loại.Còn cách làm như tôi là từ thơ tự do cuả Anh, tôi chuyển thể sang song thất lục bát ta gọi là dịch thơ.

Ở hải ngoại thể loại chuyển thể, dịch thơ phát triển sôi nổi lắm.Còn ở Việt Nam với chính sách văn hoá ngu dân cuả đảng, loại hình nghệ thuật này vẫn còn mới mẻ. Chưa biết chừng còn bị chụp mũ vu cáo là việt gian phản động. Nếu chẳng may có con nai nào mê thơ mà lạc rừng, dám cả gan chuyển thể thơ cuả các đồng chí đầu nậu đỉnh cao, trí tuệ như đồng chí Hữu, đồng chí Viên, đồng chí Diệu, đồng chí Thi, Chí Thông, Chí Phèo chẳng hạn v.v… Sẽ bị đảng bắt giữ, tống giam bỏ tù vì dịch sai, chuyển láo sang thể thơ khác làm mất đi tư tưởng chủ đạo, tính sáng tạo linh hoạt, tinh thần giai cấp cuả các đồng chí lãnh đạo.

Tâm hồn què quặt, sự ích kỷ độc nhất vô nhị hẹp hòi, háo danh và quan niệm văn thơ cuả cộng sản là như thế đó. Cũng may ngày nay loài người đã sáng mắt văn minh dần lên nhờ mạng Internet.Mọi bưng bít, lưà đảo dối trá cuối cùng cũng bị lòi ra mặt chuột công khai trước công luân.

Tuổi trẻ Việt Nam quốc nội và hải ngoại tràn ngập trong niềm hân hoan được tiếp cận với mạng lưới thông tin điện toán toàn cầu. Bao nhiêu những bưng bít o bế cuả chính quyền nhà nước cộng sản ,cũng cảm thấy bất lực trước sự thật sáng rõ như ban ngày cuả nền văn minh nhân loại. Chủ thuyết, lý tưởng, tư tưởng, hoài bão, khát vọng, trung thành, niềm tin… tự nó trở thành những từ ngữ, sáo rỗng, nhạo báng và miả mai. Nhưng người ta vẫn cứ phải cần đến nó để nâng đỡ tấm thân rệu rã mục nát cuả thần tượng Xã hội, xã hội chủ nghiã. Vẫn cần đến nó là những giá trị tinh thần để nuôi sống chế độ.Chừng nào đám trí thức còn bạc nhược,dân chúng còn u mê tăm tối. Sách lược cao thâm nhất cuả cộng sản là luôn tâng bốc nịnh đầm vuốt mông dân chúng: anh hùng, bất khuất, thông minh, dũng cảm, trí lược, tài ba…

Họ luôn tìm cách đánh vào niềm tự hào, tự trọng, tự ái cuả dân chúng.Thông tin báo chí, văn chương thơ phú là cái gốc cuả trí tuệ thì lại bị đảng nắm trọn độc quyền. Đảng thải ra tí nào thì dân được hưởng tí ấy. Đảng này thật sự, lại được tuyển chọn từ những đám người làm nòng cốt xuất thân dưới đáy cuả xã hội. Những kẻ vô học đâm thuê chém mướn, những chàng tú tài thi trượt, tầng lớp vô sản lưu manh hoá .Sau nhiều thập kỷ Đảng đã xây dựng được một đội ngũ trí thức rởm, với những mảnh bằng thạc sĩ, tiến sĩ , giáo sư đã ngồi chai đít du học ở nước ngoài hoặc đào tạo trong nước. Những giáo sư, tiến sĩ, cử nhân , trí thức , văn thi sĩ có thực tài cuả miền nam cộng hoà thì bị thủ tiêu, bị bỏ tù , hoặc mọi biện pháp caỉ tạo tư tưởng. Tóm lại đảng coi họ chỉ là phế v ật, chỉ mang lại mối lo ngại, nguy hiểm cho đảng và phải bị nhổ cỏ tận gốc. Đảng cần lớp trí thức ngu độn biết nghe lời hơn là loại trí thức có tài nhưng ngang bướng không chịu tuân theo lời đảng, không chiụ quỳ gối xin đảng tha mạng sống và sẵn sàng bán rẻ lương tâm làm việc cho đảng

Miền bắc xã hội chủ nghiã đã dư thưà trí thức với những kiến thức khoa học, toán, lý, hoá… Những người này được biến thành những mẫu người máy để làm việc cho đảng. Còn cái phần hồn, cái ý thức quan trọng để làm người tử tế bình thường có trái tim đa cảm nhân hậu thì được đảng tẩy não và nhuộm đỏ bằng chủ nghiã Mác Lê Nin.Tuy nhiên cũng có những trí thức tuyệt vời, họ thưà hiểu những mánh lới gian manh thủ đoạn cuả đảng. Họ đi guốc trong bụng đảng thì chính họ lại là những con mồi luôn bị săn đuổi vây bắt cuả đám công an mật vụ làm việc cho đảng. Mấy thập kỷ qua về lĩnh vực văn hoá tinh thần văn chương nghệ thuật bị cầm cố vô cùng. Văn thì khộng nói, vì lưỡi không xương nhiều đường lắt léo, muốn viết kiểu gì cũng được. Rồi cũng chỉ là mớ giấy vụn, như cơn gió thoảng qua. Nhưng thơ thì lại bị đảng hạ nhục, theo dõi gắt gao nhất. Đơn giản vì thơ dễ nhớ, vẻn vẹn chỉ có vài câu, nó được chiu chắt rót ra từ những giọt nước mắt đắng cay cuả tâm hồn. Thơ càng có vần, có nhạc điệu thì lại càng dễ nhớ.Nhất là những bài thơ được làm ra với thủ pháp nghệ thuật cao, được tinh chế hàng ngàn năm cuả đường luật, tứ tuyệt, lục bát, hay song thất lục bát. Đảng rất sợ loại thơ này, vì chính sách ngu dân và để nịnh đầm đám dân chúng trí thức .Bốc thơm cho lòng tự ái và lòng tự hào dân tộc tính. Đảng chủ chương trăm hoa đua nở. Những loạị thơ lá cải giun dế miễn là biết ca ngợi đảng, ca ngợi lãnh tụ, biết không nói có, có nói không ,biết ca ngợi công ơn trời biển cuả đảng và bác.

Thơ văn như đấm vào tai, cũng sẽ được chế độ được đề cao. Có khi còn được bơm lên là thơ thần, thơ bác học, là tuyệt đỉnh trên thảm thơ, nhung luạ cuả dân tộc. Thơ không có vần, không có nhạc, nhất là loại thơ tối nghiã, chữ mẹ chửi cha chữ kia được khuyến khích. Để cho toàn dân c ó mắt như mù,
càng mù càng tăm tối thì thằng chột càng cao giá. Đảng lưà dân, lưà thi sĩ vào mê hồn trận cuả ngôn từ sáo rỗng vô nghiã.Càng vô nghiã càng khó hiểu thì mưu kế cuả đảng càng đắc dụng. Nhiều người sẽ lầm tưởng những từ ngữ tối tăm vô nghiã khó hiểu là tác giả ẩn chưá một trí tuệ cao siêu thần bí gì mà ta chưa đủ trình độ hiểu được. Nhiều người cũng giả bộ ta đây thông thái và viết vài dòng ca ngợi vút đuôi, để thoả mãn cái tâm linh nghèo nàn muốn trỗi dậy cuả mình.

Loại thơ viết như văn thì được khuyến khích.Coi như như là sự tiến bộ hội nhập với trào lưu văn chương thế giới. Lưu manh hoá,ngu dân hoá đến thế là cùng.
Thơ viết như văn rất khó nhớ. Dù muốn có phê phán chế độ, phê phán đảng thì như nước đổ lá khoai, đọc một lần là quên ngay. Tâm lý mọi người ai cũng muốn trở thành nhà thơ, muốn được gọi là thi sĩ. Con đường là thi sĩ thực sự thì lắm trông gai. Thà rằng chọn con đường bằng phảng, dễ ăn nhất, thơ không cần suy nghĩ , không cần nghệ thuật cao. Đường luật thì bảo niêm luật phiền phức, các cặp thực luận phải đối được nhau là thứ đồ cổ, hủ nho lạc hậu.Lục bát thì bảo ê a ề à. Tứ tuyệt ,song thất lục bát thì bảo lạc hậu rồi, bây giờ tiếp cận văn minh Anh Pháp họ có làm thơ như ta đâu. Tám chữ theo nguyên tắc đổi thanh thì bảo gò bó quá, khó khai thông tình cảm cuả mình. Đại để cứ viết loạn xị, miễn có người viết bài ca ngợi tâng bốc là được rồi.

Mấy thập kỷ qua đảng đã thành công trong chính sách ngu dân, về lĩnh vực văn chương thi phú. Càng ngu càng dễ trị, chúng nó biết suy tư biết yêu nghệ thuật, bộ óc chúng nó càng phát triển thì nó sẽ khôn dần lên khó trị. Đưa chúng nó vào cái trò văn chương thơ phú đơn giản, bốc cho chúng nó phổng mũi lên, con cháu chúng nó tâm hồn nghèo nàn què quặt thì quyền hành bổng lộc cuả đảng càng chắc ăn hơn. Theo tôi ở Việt Nam với sự vây ráp bắt bí cuả đảng cuả công an. Thơ phú chưa cần đến mức cầu kỳ về nghệ thuật, những vần thơ lục bát hay thơ tự do là thông dụng nhất. Nhưng thơ phải có ý nghiã, phải ra được nỗi lòng mình.

Một th ực t ế x ã hội băng hoại bất công vô lý đang diễn ra hàng ngày. Hoài Tưởng Phong xứng đáng đoạt giải nhất cuả tỉnh Cần Thơ, do chi hội văn thi sĩ ở đó chấm giải. Thơ phú là chuyện cuả văn học chứ đâu phải là chuyện cuả chính quyền cuả đảng.Mong các bạn hưởng ứng bình luận về vấn đề này trên mạng thông tin đại chúng.

Rất hân hạnh được làm quen với Anh Nguyễn Khôi, tôi xin phép được ghi bài thơ tôi đã chuyẻn thể từ nguyên tác cuả Hoài Tưởng Phong và muốn được giao lưu suy tư và tâm hồn thi phú cuả tôi với Anh.

Chúc Anh và gia đình bình an

13.6.2010 Lu Hà