+++++++

Khất quy bất đắc

Thập tải vi lang lão thả cù,
Quan nang thặng hữu bổng tiền vô.
Tự đam thư quyển quy điền khứ,
Bất thị Tri Chương khất Kính Hồ.

Điền Văn

+++++++


Quan nang 官囊: tiền lương để dành khi làm quan.

Tri Chương: tức Hạ Tri Chương 賀知章 (khoảng 659-744) làm quan đời Đường, khi
về nghỉ hưu xin vùng đất Kính Hồ 鏡湖 làm nơi ở, được Đường Huyền Tông 唐玄宗
chấp thuận.
Kính Hồ: tên hồ thuộc Thiệu Hưng 紹興, Chiết Giang 浙江, nằm phía bắc chân núi
Cối Kê 會稽山, chu vi hơn 300 mẫu...

+++++++


乞歸不得

十載為郎老且癯，
官囊賸有俸錢無。
自擔書巻歸田去，
不是知章乞鏡湖。

田雯
詩文索引田雯-七絶2

+++++++


Xin về không được

Mười năm làm quan, nay đã già yếu,
Túi tiền quan chỉ còn lại một khoản lương ít ỏi, tiền bổng lộc không có.
Chỉ đem sách vở trở về vui thú điền viên,
Không giống ông Hạ tri Chương xin Kính Hồ (khi nghỉ hưu).

+++++++


Xin về không được

Mười năm quan, đã yếu gầy,
Không tiền vơ vét chỉ xài ít lương.
Về quê sách chất hòm rương,
Không xin xỏ, khác Tri Chương Kính Hồ.

phanlang

+++++++

+++++++

Đồng Trần học sĩ luận thi nhị thủ kỳ nhất

Hàn hữu Nam Sơn Đỗ Bắc Chinh,
Giang hà vạn cổ các tung hoành.
Bất văn Sơn Cốc phân công chuyết,
Độc giả hà tằng đắc định bình.

Điền Văn

+++++++

Hai nhà thơ đời Đường:
Hàn Dũ 韓愈 (768-824) có bài Nam Sơn thi 南山詩 nổi tiếng.

Đỗ Phủ 杜甫 (712-770) có bài Bắc Chinh 北征 lừng danh.

Sơn Cốc 山谷: nhà thơ Hoàng Đình Kiên 黄庭堅 (1045—1105 - Bắc Tống) có hiệu
Sơn Cốc Đạo Nhân 山谷道人.

Công chuyết 工拙: sự khác biệt giữa lối viết khéo léo và lối viết vụng về,
thường được sử dụng để định giá thơ văn.

Định bình 定評: sự đánh giá về các tác phẩm văn chương đã được thảo luận hoặc
được chấp nhận rộng rãi .

+++++++


同陳學士論詩二首 其一

韓有南山杜北征，
江河萬古各縱橫。
不聞山谷分工拙，
讀者何曽得定評。

田雯
詩文索引田雯-七絶1

+++++++


Cùng Trần học sĩ bình thơ hai bài kỳ 1


Ông Hàn Dũ có bài thơ Nam Sơn, ông Đỗ Phủ có Bắc Chinh,
Xưa nay hai ông đã tung hoành trên khắp giang hà.
Bạn có nghe ông Sơn Cốc (Hoàng Đình Kiên) phân biệt giữa nhà thơ tài giỏi và nhà thơ vụng về chưa ?
Vì vậy làm sao người đọc có thể đưa ra một phán xét đúng đắn, dứt khoát.


+++++++


Cùng Trần học sĩ bình thơ hai bài kỳ 1

Hàn Dũ Nam Sơn Đỗ Bắc Chinh,
Giang hồ mọi chốn đã tung hoành.
Có nghe Sơn Cốc phân hay dở,
Người đọc làm sao biết phẩm bình.

phanlang

+++++++

+++++++

Nhàn cư

Tòng thử nhàn cư nhị thập niên,
Quan hưu thân thối khả cao miên.
Thê trì nông xá cam suy lão,
Dã tự Đông Pha tỉ Lạc Thiên.

Điền Văn

+++++++

Câu:

Dã tự Đông Pha tỉ Lạc Thiên 也似東坡比樂天: Giống như ông Đông Pha so sánh đời
mình với ông Lạc Thiên, xuất xứ từ bài:

Dư khứ Hàng thập lục niên nhi phục lai lưu nhị niên nhi khứ...

Xuất xứ y hi tự Lạc Thiên,
Cảm tương suy hủ giác tiền hiền.
Tiện tòng Lạc xã hưu quan khứ,
Do hữu nhàn cư nhị thập niên.

Tô Thức

++

Xuất xứ 出處: ra làm quan và về ở ẩn.

予去杭十六年而復來留二年而去...

出處依稀似樂天，
敢將衰朽較前賢。
便從洛社休官去，
猶有閑居二十年。

蘇軾

++

Tôi rời Hàng Châu mười sáu năm, rồi trở về, ở lại thêm hai năm nữa, rồi lại đi...

Hành vi của tôi (ra làm quan rồi về ở ẩn) mơ hồ giống với ông Lạc Thiên (Bạch Cư Dị),
Sao tôi dám so sánh những năm tháng suy lụn của đời của mình với người xưa?
Sau đó tôi thôi chức ở Lạc Dương,
Và vẫn còn hai mươi năm nhàn hạ trong cuộc đời.

++

Tôi rời Hàng Châu mười sáu năm, rồi trở về, ở lại thêm hai năm nữa, rồi lại đi...

Ra về phảng phất Lạc Thiên,
So suy bại với tiền hiền, dám đâu.
Lạc Dương xin nghỉ quan rồi,
Hai mươi năm nữa nhàn trôi cuộc đời.

++

Bạch Cư Dị 白居易 (772-846), tự Lạc Thiên (樂天), thi nhân nổi tiếng đời Đường.

Đông Pha 東坡: Tô Thức 蘇軾 (1037-1101) hiệu Đông Pha cư sĩ 東坡居士, người đời
gọi Tô Đông Pha 蘇東坡. nhà thơ lớn đời Bắc Tống.

+++++++


閒居

從此閒居二十年，
官休身退可髙眠。
棲遲農舍甘衰老，
也似東坡比樂天。

田雯
詩文索引田雯-七絶1

+++++++


Sống nhàn

Hai mươi năm nay tôi sống nhàn cư ẩn dật,
Nghỉ hưu khỏi công việc quan lại, giờ đây có thể ngủ ngon giấc.
Bằng lòng sống tuổi già lụ khụ trong một căn nhà nông,
Giống như ông Đông Pha từng so sánh với ông Lạc Thiên.

+++++++


Sống nhàn

Hai mươi năm sống đời nhàn,
Ngủ yên vì đã thôi quan trở về.
Bằng lòng làm lão nhà quê,
Ông Tô ông Bạch chẳng hề khác chi.

phanlang

+++++++

+++++++

Cửu nhật đồng Tuệ Nguyên Long tác kỳ nhị

Kê phì tửu thục dã nhân gia,
Tiểu hạng mao đường nhạn trận tà.
Khả tiếu lão phu đa thái độ,
Bạch đầu ô mạo sáp hoàng hoa.

Điền Văn

+++++++


九日同恵元龍作其二

雞肥酒熟野人家，
小巷茅堂雁陣斜。
可笑老夫多態度，
白頭烏帽挿黃花。

田雯
詩文索引田雯-七絶6

+++++++


Ngày Trùng Cửu cùng Tuệ Nguyên Long làm kỳ 2

Gà mập rượu chín đã sẵn sàng trong nhà của người quê mùa,
Trên túp lều tranh trong con hẻm nhỏ, đàn nhạn bay theo hình nghiêng nghiêng.
Một ông già với những cử chỉ thái độ rất buồn cười,
Khi tóc bạc, mũ đen được cài hoa cúc vàng cài trên đó.

+++++++


Ngày Trùng Cửu cùng Tuệ Nguyên Long làm - Kỳ 2

Rượu ngon gà béo quê nhà,
Lều tranh hẻm nhỏ nhạn tà cánh bay.
Khôi hài cử chỉ lão đây,
Mũ đen đầu trắng cài đầy hoa tươi.

phanlang

+++++++

+++++++

Cửu Nhật đồng Tuệ Nguyên Long tác kỳ tứ

Hàn dạ thành lâu đả nhị canh,
Tứ lân châm xử tịch vô thanh.
Nhất niên tối thị Trùng Dương hảo,
Khổ mính tàn kỳ tọa đáo minh.

Điền Văn

+++++++


九日同恵元龍作 其四

寒夜城樓打二更，
四隣碪杵寂無聲。
一年最是重陽好，
苦茗殘碁坐到明。

田雯
詩文索引田雯-七絶6

+++++++


Ngày Trùng Cửu cùng Tuệ Nguyên Long làm - Kỳ 4

Tháp canh trên thành điểm trống canh hai trong đêm lạnh giá,
Những chiếc cối giã bốn bên hàng xóm im bặt.
Tết Trùng Dương là thời điểm đẹp nhất trong năm,
Ngồi nhâm nhi tách trà đắng và chơi ván cờ tàn cho đến rạng sáng.

+++++++


Ngày Trùng Cửu cùng Tuệ Nguyên Long làm - Kỳ 4

Lầu thành điểm trống canh hai,
Tiếng chày im bặt đêm dài lạnh căm.
Tết Trùng Dương đẹp mỗi năm,
Cuộc cờ đến sáng trà châm đầy bình.

phanlang

+++++++

+++++++

Tặng biệt

Tửu câu ca phiến tổng quan tình,
Bất dụng Hà Kham xướng Vị Thành.
Sổ đóa hoàng hoa lưu khách túy,
Nhất lâm hồng diệp tống nhân hành.

Điền Văn

+++++++

Tửu câu 酒鈎: móc câu để móc những cốc rượu, giúp dễ dàng lấy những chén rượu ở
xa bàn thời cổ; ý chỉ các tiệc rượu.

Ca phiến 歌扇: quạt dùng cho các vũ công dùng trong lúc ca múa, để che mặt hoặc
múa quạt; ý chỉ ca múa.

Hà Kham 何戡: Ca sĩ nổi tiếng thời nhà Đường, nổi tiếng với bài "Vị Thành khúc
渭城曲". Ông được các nhân vật quyền lực hâm mộ, kính trọng, thường được mời đến
trình diễn.

+++++++


贈别

酒鈎歌扇總闗情，
不用何戡唱渭城。
數朶黃花留客醉，
一林紅葉送人行。

田雯
詩文索引田雯-七絶7

+++++++


Tặng cuộc chia tay

Những chiếc móc rượu và những chiếc quạt ca múa luôn gợi lên cảm xúc,
Không cần Hà Kham phải hát bài Vị Thành.
Vài bông hoa vàng giữ chân khách say đắm,
Một rừng lá đỏ tiễn chân người lên đường.

+++++++


Tặng cuộc chia tay

Rượu chè ca múa gợi tình,
Hà Kham khỏi hát Vị Thành điệu hay.
Hoa vàng cầm giữ khách say,
Một rừng lá đỏ chia tay tiễn người.

phanlang

+++++++

+++++++

Tống hữu hoàn Thục kỳ nhị

Vạn lý trạch hoang lục thụ trù,
Đồ mi khai tạ kỷ kinh thu.
Quy gia thả chước Bì Đồng tửu,
Tọa khán kiều biên Cẩm Thủy lưu.

Điền Văn

+++++++

Bì Đồng 郫筒: là một loại rượu cổ, có nồng độ thấp, được sản xuất tại quận Bì
Đô 郫都, Thành Đô 成都, Tứ Xuyên 四川. Có nguồn gốc từ thời nhà Tấn, rượu được làm
từ gạo nếp và các loại thảo dược, ba lần lên men và được đóng kín trong ống tre.

Cẩm Thủy 錦水: tên sông, là một chi lưu của Sông Dân 岷江 chảy qua Thành Đô,
Tứ Xuyên.

+++++++


送友還蜀其二

萬里宅荒緑樹稠，
荼蘼開謝幾經秋。
歸家且酌郫筒酒，
坐㸔橋邊錦水流。

田雯
詩文索引田雯-七絶7

+++++++


Tiễn bạn về đất Thục

Vạn dặm đất hoang vu, cây xanh rậm rạp,
Những bông đồ mi nở rồi tàn qua bao mùa thu.
Trở về nhà, hãy cùng nhau uống rượu Bì Đồng,
Và ngồi bên dòng sông Cẩm nhìn nước chảy dưới cầu.

+++++++


Tiễn bạn về đất Thục

Cây xanh vạn dặm đất hoang,
Bao thu hồng nở rồi tàn, rụng bông.
Về đây uống rượu Bì Đồng,
Ngồi bên cầu ngắm dòng sông Cẩm buồn.

phanlang

+++++++

+++++++

Độ Hoàng Hà

Cao sư hồ vĩ bất văn ca,
Kỳ cước phong tà thập lý qua.
Tân cổ đông đông thanh vị tuyệt,
Nhất phàm lạc nhật độ Hoàng Hà.

Điền Văn

+++++++

Cao sư 篙師: thuyền phu, người chèo chống thuyền.

Hồ vĩ 狐尾: đuôi chồn, cây chống thuyền có tua giống đuôi chồn.

Kỳ cước 旗脚: phần dưới của lá cờ, chỉ cờ trên bờ sông.

Tân cổ 津皷: trống đặt tại bến sông; vào thời cổ, trống được đặt tại các bến đò
chủ yếu dùng để báo giờ, cảnh báo hoặc làm tín hiệu cho ghe thuyền khởi hành;
thường dùng để nói lên cảm xúc chia ly khi đưa tiễn người qua sông.

+++++++


渡黃河

篙師狐尾不聞歌，
旗脚風斜十里過。
津皷鼕鼕聲未絶，
一帆落日渡黃河。

田雯
詩文索引田雯-七絶19

+++++++


Qua sông Hoàng Hà

Người lái đò, chống sào đuôi cáo, không hát một bài,
Lá cờ phất phới trong gió, thổi xa mười dặm.
Tiếng trống trên bến đò khua vang không dứt,
Một cánh buồm đơn độc qua sông Hoàng Hà lúc chiều xuống.

+++++++


Qua sông Hoàng Hà

Lặng im phu mãi chống thuyền,
Gió bay mười dặm thổi nghiêng lá cờ.
Trống khua vang dội trên bờ,
Qua Hoàng Hà tối, trơ vơ chiếc đò.

phanlang

+++++++

++++++

Tam Giác Điếm

Man phương văn đạo dĩ hưu binh,
Hà sự quân thư dạ vị đình.
Thổ ốc sài môn Tam Giác Điếm,
Sầu nhân thất thập ngũ trường đình.

Điền Văn

+++++++


Tam Giác Điếm 三角店: hoặc Tam Giác Điếm thôn 三角店村, tên thôn thuộc huyện Cố
Thủy 固始縣, tỉnh Hà Nam 河南省.

Thất thập ngũ trường đình 七十五長亭:

Trường đình: ngày xưa cho xây 5 dặm một đoản đình 短亭, 10 dặm một trường đình
長亭 để người đi lại nghỉ chân; thường dùng làm nơi tiễn biệt nhau. Thất thập
ngũ tức thất bách ngũ thập lý (750 dặm), ý muốn nói quê cũ rất xa, không thể trở về được.

Quân thư 軍書: thư từ, công văn, chiếu chỉ thuộc về quân sự...

+++++++


三角店

蠻方聞道已休兵，
何事軍書夜未停。
土屋柴門三角店，
愁人七十五長亭。

田雯
詩文索引田雯-七絶2

+++++++


Tam Giác Điếm

Đất Man nghe nói đã ngưng chiến,
Vậy tại sao các công văn quân sự vẫn tiếp tục được gửi đi không ngừng suốt đêm?
Một quán trọ xây bằng đất, cổng bằng cây tại Tam Giác Điếm,
Có một người đàn ông buồn rầu (trông ngóng về quê) xa đến bảy trăm năm mươi dặm.

+++++++


Tam Giác Điếm

Nghe nói người Man đã nghỉ quân,
Suốt đêm báo chiến gửi không ngừng.
Nhà đất cửa sài Tam Giác Điếm,
Trông vời quê cũ mắt rưng rưng.

phanlang

+++++++

+++++++

Đề Đỗ Mục tầm xuân đồ vi Ngô Viên thứ kỳ nhất

Xuân hoa linh lạc Tráp Khê biên,
Thuyết đáo tầm xuân diệc khả liên.
Thái thú phong lưu kim lão hĩ,
Bất kham trùng họa Đỗ Phàn Xuyên.

Điền Văn

+++++++

Đỗ Mục 杜牧 (803-852), tự Mục Chi 牧之, hiệu Phàn Xuyên cư sĩ 樊川居士, thi nhân
đời Đường; khi lớn tuổi ở tại Phàn Xuyên, phía nam Trường An 長安.

+++++++


題杜牧尋春圖為吳園次其一

春花零落霅溪邊，
說到尋春亦可憐。
太守風流今老矣，
不堪重畫杜樊川。

田雯
詩文索引田雯-七絶4

+++++++


Đề thơ trên bức hoạ Đỗ Mục tìm xuân vì Ngô Viên làm kỳ 1

Hoa xuân rơi rải rác dọc suối Tráp Khê,
Nghe nói ông đến tìm kiếm hoa xuân nhưng thật đáng tiếc (mùa xuân đã qua
hoa đã rụng hết).
Quan huyện thái thú một thời thanh lịch nay đã già yếu,
Không thể vẽ được bức chân dung của Đỗ Phàn Xuyên lần nữa.

+++++++


Đề thơ trên bức hoạ Đỗ Mục tìm xuân vì Ngô Viên làm kỳ 1

Hoa xuân rơi rụng Tráp Khê,
Tìm xuân, mùa hết não nề thương hoa.
Phong lưu thái thú đã già,
Không còn vẻ nổi tài hoa Đỗ Phàn.

phanlang

+++++++

𝐻o𝑎 𝑥u𝑎̂n t𝑎̀n t𝑎̣ 𝑟ụ𝑛g b𝑒̂n tℎề𝑚

+++++++

+++++++

Vô đề

Bách khoảnh yên ba vạn lục dương,
Hồ biên tế vũ thụy uyên ương.
Thái liên thuyền khứ nhân thanh tịch,
Hựu đoạn Tô Châu thứ sử trường.

Điền Văn

+++++++

無題

百頃烟波萬綠楊，
湖邊細雨睡鴛鴦。
採蓮船去人聲寂，
又斷蘇州刺史腸。

田雯
詩文索引田雯-七絶5

+++++++


Không đề

Hàng trăm mẫu sóng mờ sương, vạn cây liễu xanh mướt,
Mưa nhẹ rơi bên bờ hồ, chim uyên ương ngủ say.
Những chiếc thuyền hái sen đã đi hết, tiếng người im bặt,
Lại khiến cho trái tim của quan huyện Tô Châu tan vỡ.

+++++++


𝑲𝒉𝒐̂𝒏𝒈 đ𝒆̂̀

L𝑖ễ𝑢 𝑥a𝑛h t𝑟ă𝑚 𝑘h𝑜ả𝑛h s𝑜́n𝑔 𝑚ờ,
M𝑢̛a r𝑜̛i v𝑖̣t n𝑢̛ớ𝑐 𝑛g𝑢̉ 𝑚ơ b𝑒̂n h𝑜̂̀ .
𝑇h𝑢y𝑒̂̀n đ𝑖 ℎế𝑡 𝑡i𝑒̂́n𝑔 𝑥ô𝑛 𝑥a𝑜,
𝐿𝐨̀𝑛𝐠 đ𝑎𝐮 𝐧𝐡𝐮̛ 𝐜𝐚̆́𝐭, 𝐪𝑢𝐚𝑛 𝑇𝐨̂ 𝐂ℎ𝐚̂𝑢 𝑏𝐮𝑜̂̀𝐧.

pℎa𝑛l𝑎n𝑔

+++++++


Hựu đoạn Tô Châu thứ sử trường 又斷蘇州刺史腸: trích từ một câu thơ của Lưu Vũ
Tích 劉禹錫 (772～842) đời Đường.
Bài thơ của Lưu Vũ Tích như sau:

Tặng Lý Tư Không kỹ:

Cao kế vân hoàn cung dạng trang,
Xuân phong nhất khúc Đỗ Vi Nương.
Tư không kiến quán hồn nhàn sự,
Đoạn tận Tô Châu thứ sử trường.

+++++++

贈李司空妓

高髻雲鬟宮樣妝，
春風一曲杜韋娘。
司空見慣渾閑事，
斷盡蘇州刺史腸。

+++++++

Tặng cô ca múa của Lý Tư Không

Mái tóc nàng búi cao bồng bềnh như mây, trang điểm như cung nữ,
Cất tiếng hát bài Đỗ Vi Nương trước gió xuân.
Đây là cảnh tượng quen thuộc của quan Tư Không;
Nhưng làm tan nát trái tim của thứ sử Tô Châu.

+++++++

Lý Tư Không: tức Lý Thân 李紳 (772-846) làm chức Tư Không, chuyên về đê điều
thuỷ lợi.

Đỗ Vi Nương 杜韋娘 là tựa đề một bài từ, ban đầu là tên một bài nhạc cung đình
(Giáo phường 教坊) thời Đường. Hình thức dựa trên bài từ chuẩn "Đỗ Vi Nương -
Mộ xuân thiên khí 杜韋娘 - 暮春天氣" của Đỗ An Thế 杜安世, song điệu (hai phần)
gồm 109 chữ.

+++++++

𝗧𝗮̣̆𝗻𝗴 𝗰𝗼̂ 𝗰𝗮 𝗺𝘂́𝗮 𝗰𝘂̉𝗮 𝗟𝘆́ 𝗧𝘂̛ 𝗞𝗵𝗼̂𝗻𝗴

𝘛𝘰́𝘤 𝘮𝘢̂𝘺 𝘤𝘢𝘰 𝘣𝘶́𝘪 𝘤𝘶𝘯𝘨 𝘵𝘳𝘢𝘯𝘨,
𝘝𝘪 𝘕𝘶̛𝘰̛𝘯𝘨 𝘹𝘶𝘢̂𝘯 𝘬𝘩𝘶́𝘤 đ𝘶̛𝘰̛̣𝘤 𝘯𝘢̀𝘯𝘨 𝘤𝘢̂́𝘵 𝘭𝘦̂𝘯.
𝘛𝘶̛ 𝘒𝘩𝘰̂𝘯𝘨 𝘲𝘶𝘦𝘯 𝘷𝘰̛́𝘪 𝘤𝘢̉𝘯𝘩 𝘵𝘳𝘦̂𝘯,
𝘛𝘰̂ 𝘊𝘩𝘢̂𝘶 𝘵𝘩𝘶̛́ 𝘴𝘶̛̉ 𝘣𝘶𝘰̂̀𝘯 𝘵𝘦̂𝘯𝘩 𝘯𝘢́𝘵 𝘭𝘰̀𝘯𝘨.

+++++++

+++++++

Giang thôn

Giang thượng thanh liêm mại tửu gia,
Đình chu tài kiến nhất khê tà.
Thu phong kiều mạch thôn thôn tuyết,
Dạ nguyệt kiêm gia xứ xứ hoa.

Trương Anh

+++++++


江邨

江上青帘賣酒家，
停舟纔見一谿斜。
秋風蕎麥邨邨雪，
夜月蒹葭處處花。

張英
詩文索引張英-七絶7

+++++++


Xóm ven sông

Bên bờ sông, quán rượu treo lá cờ màu xanh,
Dừng thuyền lại, thoáng thấy dòng suối uốn lượn nghiêng nghiêng.
Trong làn gió thu, hoa kiều mạch nở trắng tựa tuyết khắp thôn làng,
Dưới đêm trăng sáng, lau lách nở rộ muôn đóa khắp nơi.

+++++++


Xóm ven sông

Cờ xanh quán rượu bên sông,
Dừng thuyền, ngọn suối uốn cong la đà.
Gió thu kiều mạch trắng hoa,
Đêm trăng lau lách sáng loà khắp nơi.

phanlang

+++++++