+++++++

Xuân tứ

Xuân sắc nhị phân quá,
Hoa chi nhất bán khai.
Thiên nhai phương thảo biến,
Du tử kỷ thời hồi ?

Vu Khiêm

+++++++


春思

春色二分過，
花枝一半開。
天涯芳草遍，
遊子幾時回。

于謙
詩文索引于謙-五絶2

+++++++


Ý nghĩ về mùa xuân

Hai phần ba mùa xuân đã trôi qua,
Một nửa số hoa đã nở.
Cỏ thơm trải dài đến tận chân trời,
Khi nào người lữ khách sẽ trở về?

+++++++


Ý nghĩ về mùa xuân

Nửa số hoa đã nở,
Hai phần xuân cũng qua.
Chân trời dài cỏ biếc,
Du tử có về nhà ?

phanlang@www.tvvn.org

+++++++

+++++++

Xuân tận tòng tử Xưởng ký "Sơn cư tuyết vịnh" tuyệt cú hốt nhĩ cách tuế liêu phục họa chi nhị thủ kỳ nhất (Bính thân)

Xuân khứ thiên nhai vũ,
Nam lưu khách ảnh đan.
Lương Viên tài phú hảo,
Diêu tống hạnh hoa hàn.

Vương Phu Chi

+++++++


春盡從子敞寄山居雪咏絕句歘爾隔歲聊復和之二首 其一 （丙申）

春去天涯雨，
南畱客影單。
梁園裁賦好，
遙送杏花寒。

王夫之
詩文索引王夫之-五絶1

+++++++

Cuối mùa xuân, nhận được bài tuyệt cú của cháu Xưởng "Sơn cư tuyết vịnh", đã
ngẫu hứng làm thơ hoạ lại sau một năm gián đoạn hai bài kỳ 1 (Bính thân 1656)


Mùa xuân trôi qua cùng những cơn mưa nơi chân trời,
Để lại bóng dáng người lữ khách cô đơn ở phương Nam.
Tài thơ thật xuất sắc, như các thi sĩ ở Lương Viên,
Từ phương xa ta cũng muốn tống tiễn mùa xuân khi những cánh hoa hạnh rơi rụng.

+++++++

Bối cảnh:
Sau khi nhà Minh sụp đổ, Vương Phu Chi ẩn cư để tránh loạn lạc. Bài thơ này là
lời đáp lại (sau một năm) bài thơ "Sơn cư tuyết vịnh" tả cảnh tuyết do cháu
trai của ông (tên Vương Xưởng) gửi đến. Bài thơ thể hiện sự bằng lòng của ông
trước cách sống đầy phẩm chất cao thượng của cháu trai (được biểu hiện bằng
tuyết) lúc ẩn cư ở vùng núi, cũng giống như ông, tuy hoàn cảnh khó khăn nhưng
vẫn kiên định khi phải sống cô độc ở phương Nam.

Vương Xưởng 王敞 (1453–1515) tự Hàn Anh 漢英, hiệu Trúc Đường 竹堂, người Nam
Kinh, tổ tịch huyện Tây An 西安縣, Cù Châu 衢州, Chiết Giang 浙江, đỗ tiến sĩ
năm 1481 làm quan đến Binh bộ thượng thư, Thái tử thiếu bảo, chết tặng Thái
tử thái bảo.

+++++++


Cuối mùa xuân, nhận được bài tuyệt cú của cháu Xưởng "Sơn cư tuyết vịnh", đã
ngẫu hứng làm thơ hoạ lại sau một năm gián đoạn hai bài kỳ 1 (Bính thân 1656)


Mưa ở chân mây xuân đã qua,
Phương Nam cô độc kẻ xa nhà.
Thơ hay như khách Lương Viên cũ,
Chia tay đưa tiễn những hạnh hoa.

phanlang@www.tvvn.org

+++++++

+++++++

Xuân tận tòng tử Xưởng ký "Sơn cư tuyết vịnh" tuyệt cú hốt nhĩ cách tuế liêu
phục họa chi nhị thủ kỳ nhị (Bính thân)

Tàn tuyết lưu song mấn,
Dư hàn bão tử hôi.
Quân hoàn sầu tuế mộ,
Bất úy lão phu sai.

Vương Phu Chi

+++++++


春盡從子敞寄山居雪咏絕句歘爾隔歲聊復和之二首 其二（丙申）

殘雪畱雙髩，
餘寒抱死灰。
君還愁歲暮，
不畏老夫猜。

王夫之
詩文索引王夫之-五絶1

+++++++


Cuối mùa xuân, nhận được bài tuyệt cú của cháu Xưởng "Sơn cư tuyết vịnh", đã
ngẫu hứng làm thơ hoạ lại sau một năm gián đoạn hai bài kỳ 2 (Bính thân 1656)

Tuyết vẫn lưu lại trên hai mái tóc (bạc như tuyết),
Cái lạnh còn sót lại bao trùm lấy những tro tàn.
Sao anh vẫn lo buồn khi năm hết,
Không sợ lão già này nghi kỵ, hoang mang.

+++++++


Cuối mùa xuân, nhận được bài tuyệt cú của cháu Xưởng "Sơn cư tuyết vịnh", đã
ngẫu hứng làm thơ hoạ lại sau một năm gián đoạn hai bài kỳ 2 (Bính thân 1656)

Tuyết thừa vương mái tóc,
Lạnh sót phủ tro tàn.
Anh mãi buồn năm hết,
Không sợ lão hoang mang.

phanlang@www.tvvn.org

+++++++

+++++++

Mộ xuân ngộ vũ

Noãn phong xuy vũ ấp khinh trần,
Mãn địa phi hoa đoạn tống xuân.
Mạc thướng cao lâu ngưng vọng nhãn,
Thiên nhai phương thảo chánh sầu nhân.

Vu Khiêm

+++++++


暮春遇雨

暖風吹雨浥輕塵，
滿地飛花斷送春。
莫上髙樓凝望眼，
天涯芳草正愁人。

于謙
詩文索引于謙-七絶1

+++++++


Cuối xuân gặp mưa

Gió ấm đẩy mưa tới làm ẩm lớp bụi nhẹ,
Hoa rơi đầy mặt đất, tiễn biệt mùa xuân.
Đừng leo lên gác cao mà nhìn về phía xa,
Vì cỏ thơm nơi chân trời chỉ khiến người buồn.

+++++++


Cuối xuân gặp mưa

Gió đưa mưa thấm bụi trần,
Hoa rơi đầy đất tiễn xuân ngoại thành.
Đừng lên lầu gác nhìn quanh,
Chân mây màu cỏ xanh xanh nỗi buồn.

phanlang

+++++++

+++++++

Sơn nguyệt ca (Ất sửu)

Thuyền Sơn sơn bán nguyệt thùy loan,
Thái Bạch quang liên tịch chiếu gian.
Bạch phát cố nhân sầu bất kiến,
Thiên tây vô số Ngũ Khê San.

Vương Phu Chi

+++++++


Thuyền Sơn 船山: tên núi, nằm ở khu Liên Vân 連雲區, thành phố cảng Liên Vân 連雲港市, tỉnh Giang Tô 江蘇省; được đặt tên như vậy vì hình dạng giống một chiếc thuyền và là một bến cảng kín gió, nhiều thuyền đậu.

+++++++


山月歌（乙丑）

船山山半月垂灣，
太白光連夕照間。
白髪故人愁不見，
天西無數五溪山。

王夫之
詩文索引王夫之-七絶1

++++++++


Bài ca Sơn nguyệt (Ất sửu 1685)

Mặt trăng treo lơ lửng trên khúc sông, lưng chừng núi Thuyền Sơn,
Ánh sao Thái Bạch chiếu xuyên qua bóng sáng chiều.
Người bạn già tóc bạc của tôi (đã ra đi), buồn không gặp được;
Chỉ thấy vô số núi non của Ngũ Khê trải dài về phía tây.

+++++++

Bài ca Sơn nguyệt (Ất sửu 1685)

Thuyền Sơn lơ lửng trăng treo,
Trên sông sao sáng hoà theo bóng tà.
Người xưa tóc trắng đã xa,
Ngũ Khê núi lớp nghiêng đà về tây.

phanlang

+++++++

+++++++

Khốc Âu Dương tam đệ Thúc Kính trầm Tương lục thủ kỳ nhất (Bính thân)

Xương vũ tần phong đỗ nhược hương,
Hoài Sa thiên cổ điếu Tiêu Tương.
Trì hồi phạ xướng chiêu hồn khúc,
Bất tín nhân gian biệt dĩ trường.

Vương Phu Chi

+++++++


Xương vũ 菖雨: mưa rơi trên cỏ xương bồ.
Tần phong 蘋風: gió thổi trên cỏ tần.
Đỗ nhược hương 杜若香: hương thơm của hoa đỗ nhược.

Tất cả các loại cây cỏ trên chỉ có ở vùng Tiêu Tương.
Câu 1 chỉ cảnh sắc đặc biệt của vùng nầy.

Hoài Sa 懷沙: một chương trong Sở Từ - Cửu Chương 楚辞-九章 của Khuất Nguyên 屈原;
tương truyền ông làm bài Hoài Sa (có nghĩa là Hoài bão sa thạch dĩ tự trầm -
Ôm đá sa thạch nhảy xuống trầm mình ở sông Mịch La 汨羅) trước khi ông quyết chết.

Tiêu Tương 瀟湘: chỉ sông Tiêu và sông Tương; chỉ lưu vực hai sông Tiêu Tương
(thuộc tỉnh Hồ Nam 湖南省).

+++++++


哭歐陽三弟叔敬沈湘六首 其一 （丙申）

菖雨蘋風杜若香，
懷沙千古弔瀟湘。
遲囘怕唱招魂曲，
不信人間別已長。

王夫之
詩文索引王夫之-七絶1

+++++++


Khóc em ba Âu Dương Thúc Kính chết chìm ở Sông Tương sáu bài - Kỳ 1 (Bính thân 1656)

Mưa nhẹ rơi trên hoa xương bồ, gió thổi trên cỏ tần, hương thơm của hoa đỗ nhược,
Ngàn năm xưa, bài Hoài Sa phú chỉ việc điếu tang tại Tiêu Tương.
Tôi do dự, không dám cất tiếng để gọi hồn,
Vì không thể tin rằng cuộc chia tay này với Em đã kéo dài đến vậy ở thế gian.

+++++++

Khóc em ba Âu Dương Thúc Kính chết chìm ở Sông Tương sáu bài - Kỳ 1 (Bính thân 1656)

Gió thơm mưa nhẹ đưa hương,
Hoài Sa thiên cổ Tiêu Tương mỏi mòn.
Bâng khuâng chẳng dám gọi hồn,
Không tin, mãi nghĩ vẫn còn có Em.

phanlang

+++++++

+++++++

Chiết dương liễu

Nhi gia môn tiền dương liễu chi,
Nam lai bắc vãng chiết tàn thì.
Khứ khứ Thanh Thông đô bất phản,
Lang hành mạc tái vãn thanh ti.

Vương Phu Chi

+++++++


Chiết dương liễu 折楊柳: tên thể thơ từ cổ thuộc "Hoành xuy khúc từ 橫吹曲辭 -
dành cho sáo thổi ngang" , dùng để tả cảnh biệt ly, bẻ cành liễu tặng người ra
đi làm roi ngựa.

Nhi gia 兒家: nhà của các nữ nhi, các cô gái tự xưng nhà mình.

Thanh Thông 靑驄: tên một loại ngựa quý thời xưa, có màu lông xanh lam và trắng.

+++++++


折楊柳

兒家門前楊柳枝，
南來北往折殘時。
去去靑驄都不返，
郞行莫再挽靑絲。

王夫之
詩文索引王夫之-七絶2

+++++++



Bài ca bẻ cành liễu

Những cành liễu trước cửa nhà cô gái,
Bị bẻ hết cành bởi những lữ khách đến từ phương nam và phương bắc.
Những con ngựa Thanh Thông ra đi, không bao giờ trở lại,
Chàng cũng ra đi, đừng cố níu kéo những tơ xanh (của cành liễu làm roi ngựa) ấy thêm lần nữa.

+++++++



Bài ca bẻ cành liễu

Liễu xanh trồng trước nhà nàng,
Nam lên bắc xuống bẻ tàn, chia ly.
Ngựa xanh chàng sắp ra đi,
Đừng nên níu kéo làm chi thêm buồn.

phanlang

+++++++

+++++++

Minh Phi khúc (Mậu tuất)

Kim điện uy nhuy tỏa Hán cung,
Thiền Vu đàm tiếu tá xuân phong.
Hoàng sa dĩ tác vô quy lộ,
Do nguyện quân vương trảm họa công.

Vương Phu Chi

+++++++


Uy nhuy 葳蕤: Mô tả dáng vẻ thanh tú, diễm lệ và quyến rũ của người phụ nữ.
Người hoạ sĩ vẽ chân dung Minh Phi thành xấu (vì không hối lộ) nên nhà vua không
nhìn ngó đến nàng cho đến khi Thiền Vu Hung Nô xin cưới nàng làm vợ.

+++++++


明妃曲（戊戌）

金殿葳蕤鎖漢宫，
單于談笑借春風。
黃沙已作無歸路，
猶願君王斬畫工。

王夫之
詩文索引王夫之-七絶2

+++++++


Khúc hát Minh Phi (Mậu tuất 1658)

Dáng vẻ thanh tú mỹ lệ ở điện vàng bị giam giữ trong cung Hán,
Tù trưởng Thiền Vu Hung Nô cười nói rôm rả, hít hà làn gió xuân.
Cát vàng sa mạc đã trở thành con đường không lối trở về,
Chỉ mong nhà vua sẽ xử trảm người họa sĩ đó.

+++++++


Khúc hát Minh Phi (Mậu tuất 1658)

Cung Hán giam chân đại mỹ nhân,
Thiền Vu cười nói trước xuân phong.
Một đi tái bắc không về được,
Mong quân vương xử lão hoạ công.

phanlang

+++++++