+++++++

Mạn tặng (Tam thủ. Mai Song, Vương Dực, nhị nhân tính danh dã) - Kỳ nhị

Thiên nhai khứ trụ cánh như hà,
Tối thị quan tình Vương Dực ca.
Tế ức Cô Tô hảo phong cảnh,
Thanh sam hồi thủ lệ ngân đa.

Hầu Phương Vực

+++++++


漫贈（三首。梅窻、王翼，二人姓名也。）其二

天涯去住竟如何，
是關情王翼歌。
細憶姑蘇好風景，
青衫回首淚痕多。

侯方域
詩文索引侯方域-七絶1

+++++++


Ngẫu nhiên tặng (Ba bài. Mai Song và Vương Dực là tên của hai người.) - Kỳ 2

Cuộc sống sẽ ra sao ở vùng đất xa xôi?
Những bài hát của Vương Dực khuấy động những cảm xúc, khiến phải quan tâm nhiều.
Khi hồi ức những cảnh đẹp của Tô Châu,
Quay nhìn lại, áo choàng xanh đẫm những ngấn lệ.

+++++++


Ngẫu nhiên tặng (Ba bài. Mai Song và Vương Dực là tên của hai người.) - Kỳ 2

Thế nào ở tại chân mây,
Bài ca Vương Dực cảm đầy trong tôi.
Cô Tô phong cảnh bồi hồi,
Quay đầu nhìn lại lệ rơi áo choàng.

phanlang

+++++++

+++++++

Tái hạ khúc kỳ nhất

Hoàng Hà liễu ngạn xuất tân điều,
Tam nguyệt Du Quan tuyết vị tiêu.
Hồi thủ chinh nhân tề hạ lệ,
Quan quân độc hữu Hoắc Phiêu Diêu.

Hầu Phương Vực

+++++++

Du Quan 榆關: tức Sơn Hải Quan 山海關, cửa ải nằm phía đông bắc Trung nguyên.

Thất nguyệt thập lục dạ hải thượng khán nguyệt thi nhị thủ chi nhị:

Chinh nhân thất nguyệt độ Du Quan,
Điêu thử tài y thượng khiếp hàn.

Nãi Hiền - Đời Nguyên

七月十六夜海上看月詩二首之二

征人七月渡榆關，
貂鼠裁衣尚怯寒。

迺賢 - 元

Tháng bảy đêm mười sáu trên biển ngắm trăng hai bài - Kỳ 2

Chinh nhân tháng bảy trẩy Du Quan,
Mặc áo da điêu vẫn sợ hàn.


Hoắc Phiêu Diêu 霍嫖姚: tức Hoắc Khứ Bệnh 霍去病 (140 trước CN - 117 trước
CN), tướng tài đời Hán Vũ Đế 漢武帝, lập nhiều chiến công khi đánh Hung Nô, được
phong làm Phiêu Kỵ tướng quân 驃騎將軍; vì hành quân rất nhanh nên được gọi là Hoắc Phiêu Diêu.

+++++++



塞下曲 其一

黄河柳岸出新條，
三月榆關雪未消。
回首征人齊下淚，
冠軍獨有霍嫖姚。

侯方域
詩文索引侯方域-七絶1

+++++++


Khúc ca dưới ải - Kỳ 1

Những chồi non vừa nhú trên những cây liễu dọc bờ sông Hoàng Hà,
Đã vào tháng ba nhưng tuyết ở Du Quan vẫn chưa tan hết .
Quay lại nhìn, các binh sĩ đều rơi lệ,
Chỉ có tướng Hoắc Khứ Bệnh tài ba, là nổi bật hơn cả.

+++++++


Khúc ca dưới ải - Kỳ 1

Chớm xanh bờ liễu Hoàng Hà,
Du Quan tuyết đọng, tháng ba vẫn còn.
Quay nhìn rơi lệ chinh nhân,
Hoắc Phiêu Diêu giữa quan quân ai bằng.

phanlang

+++++++

+++++++

Tái hạ khúc kỳ nhị

Độc lưu minh nguyệt độ quan môn,
Suy thảo hàn vân vạn lý hôn.
Tằng hữu hoa thành thiên vạn thú,
Chỉ kim hà dụng phú chiêu hồn.

Hầu Phương Vực

+++++++


塞下曲 其二

獨留明月度關門，
衰草寒雲萬里昏。
曾有花城千萬戍，
只今何用賦招魂。

侯方域
詩文索引侯方域-七絶1

+++++++


Khúc ca dưới ải - Kỳ 2

Chỉ có vầng trăng sáng lẻ loi đi qua nơi cửa ải,
Cỏ khô, mây lạnh bao phủ trăm dặm đất tối mờ.
Xưa kia, ngàn vạn thú binh từng bảo vệ thành cổ hoa lệ này,
Nhưng giờ đây, làm phú than khóc gọi hồn họ thì có ích gì?

+++++++


Khúc ca dưới ải - Kỳ 2

Soi cửa ải vầng trăng đơn lẻ,
Sa mạc mù mây lạnh cỏ khô.
Vạn thú binh cổ thành trấn thủ,
Phú gọi hồn có ích chi nào ?

phanlang

+++++++

+++++++

Tuyệt cú kỳ tam

Phụng sứ phiền tương Đại Uyển cầu,
Dã tùy dị vật đáo Hoàng châu.
Hà như tái ngoại Kỳ Liên thảo,
Nhất nhập Ngọc Môn nhan sắc thu.

Hầu Phương Vực

+++++++

Đại Uyển 大宛: tên nước xưa ở Tây Vực, nơi có giống ngựa rất khoẻ, có thể chạy
suốt ngày; nay thuộc Uzbekistan.

Hoàng châu 皇州: chỉ đế đô.

Kỳ Liên thảo 祁連草: tên một loại thưc vật còn được gọi là Hồng lam hoa 紅藍花,
dùng để chế son phấn cho phụ nữ. Loại Hồng lam hoa chỉ mọc ở thung lũng núi Kỳ
Liên ( Thiên sơn) mà phụ nữ Hung Nô thường dùng. Kỳ Liên thảo còn được gọi
là Yên Chi thảo 焉支草 vì mọc nhiều ở Yên Chi sơn 焉支山, hoặc 胭脂山 (núi phấn sáp),
một nhánh của Lỳ Liên sơn.

Người Hung Nô có dân ca:

Vong ngã Kỳ Liên sơn,
Sử ngã lục súc bất phiền tức；
Thất ngã Yên Chi sơn,
Sử ngã phụ nữ vô nhan sắc.

亡我祁連山，
使我六畜不蕃息；
失我焉支山，
使我婦女無顏色。

Mất đi dãy núi Kỳ Liên,
Gia súc của chúng ta sẽ không thể phát triển;
Mất đi dãy núi Yên Chi,
Phụ nữ của chúng ta sẽ mất nhan sắc.

Ngọc Môn 玉門: tên cửa ải phía tây tỉnh Cam Túc 甘肅, là cửa ải quan trọng thời
Hán, đi thông qua Tây Vực và Trung Á trên Con đường tơ lụa.

Vùng từ phía tây Cam Túc qua Tây Vực xưa gọi là Hành lang Hà Tây 河西走廊 hoặc Cam
Lương yết hầu 甘涼咽喉, là vùng tranh chiến quyết liệt giữa người Hán và Hung Nô...

+++++++


絕句其三

奉使煩將大宛求，
也隨異物到皇州。
何如塞外祁連草，
一入玉門顔色秋。

侯方域
詩文索引侯方域-七絶1

+++++++


Tuyệt cú kỳ 3

Đi sứ phiền tướng sĩ đến vùng đất Đại Uyển xa xôi cầu tìm,
Để mang về kinh đô những bảo vật quý hiếm.
Nhưng làm sao sánh được với Kỳ Liên thảo ở tái ngoại,
Vì khi đem vào Ngọc Môn Quan thì nhan sắc đã già rồi.

+++++++


Tuyệt cú kỳ 3

Đi Đại Uyển cần tài sứ giả,
Bảo vật về đến tận hoàng châu.
Nếu như có loại Kỳ Liên thảo,
Vào Ngọc Môn nhan sắc cỗi rồi.

phanlang

+++++++

+++++++

Hầu Phương Vực 侯方域

Hầu Phương Vực (1618-1655) tự Triều Tông 朝宗, lúc trẻ hiệu Tạp Dung Tử 雜庸子,
quê Thương Khâu 商丘, Hà Nam 河南 văn học gia , thi văn tác giả thời Minh mạt
Thanh sơ. Năm 1632 (Minh - Sùng Trinh năm thứ năm 崇禎五年) Hầu Phương Vực hồi
hương thi khoá dành cho trẻ em, đứng đầu huyện, phủ, đạo. Năm 1639 (Sùng Trinh
năm thứ 12 崇禎十二年) thi hương tại Giang Nam, đứng thứ ba, học tại Nam Kinh
nhưng bị trục xuất vì dùng chữ phạm huý. Trở về quê ở, cùng đồng hương Từ Tác Lâm
徐作霖, Ngô Bá Duệ 吳伯裔 lập “Tuyết Uyển Xã 雪苑社” nghiên cứu thơ văn, và giao du
cùng các danh sĩ như Trần Tử Long 陳子龍, Hạ Duẫn Di 夏允彞; tích cực tham gia vào
các hoạt động của Phục Xã 復社 (chủ trương sửa đổi về chính trị, văn hoá,
kinh tế, cùng giúp đở dân chúng...). Năm 1651 (Thanh - Thuận Trị năm thứ 8 順治八
年) đi thi ở Hà Nam làm phó cống sinh 副貢生. Sau đó về quê ẩn cư, làm nhà lấy
tên “Tráng Hối Đường 壯悔堂” (Hối tiếc thời tráng niên). Năm 1654 (Thuận Trị
năm thứ 11 順治十一年) bị bệnh chết năm 37 tuổi.
Hầu Phương Vực giỏi tán văn, lý luận văn học với phong cách riêng độc đáo; đề
nghị theo lối viết văn của Hàn Dũ 韓愈, Âu Dương Tu 歐陽修. Ông nghĩ nên nghiên
cứu Đường Tống bát gia (Hàn Dũ 韓愈, Liễu Tông Nguyên 柳宗元, Âu Dương Tu 歐陽
修, Tô Tuân 蘇洵, Tô Thức 蘇軾, Tô Triệt 蘇轍, Vương An Thạch王安石, Tằng Củng 曾
鞏), cũng như Sử ký 史記, Hán thư 漢書 để đạt đến cảnh giới của người xưa.
Sáng tác có “Nhậm Nguyên Thúy truyện 任源邃傳”, “Từ Tác Lâm, Trương Vị truyện 徐
作霖張渭傳” v. v... Hiện này còn hơn 100 thiên gồm Thiệp tự 涉序 (viết lời giới
thiệu sách), Thư書, Tấu nghị 奏議, Truyện 傳, Ký 記, Luận論, Sách策, Mộ chí minh 墓
志銘 (văn viết trên bia mộ), nhiều chủng loại văn. Thơ còn khoảng 400 bài, lấy
quốc biến năm Giáp Thân 甲申國變 (năm 1644 Lý Tự Thành 李自成 đánh chiếm Bắc
Kinh, Sùng Trinh tự vẫn, nhà Minh mất; và quân đội Mãn Thanh tấn công chiếm
Trung nguyên) làm ranh phân chia thơ làm hai loại, hai thời kỳ.
Thơ trước năm 1644 thơ nói về cảm khái thời sự, thương dân bị loạn lạc chết
chóc, đại diện có những bài như “Cấm lữ thập thủ 禁旅十首”, “Văn loạn bát thủ 聞
亂八首”... phong cách hùng hồn khảng khái, thương nước yêu dân...
Thơ sau 1644 tả sự đau hận mất nước, hoài vọng cố quốc ... ý chuyển thâm sâu
trầm uất hoặc hùng hồn bi tráng... như “Quá giang thu vịnh bát thủ 過江秋詠八
首”, “Xuân hứng bát thủ 春興八首”, giống phong cách của Đỗ Phủ.
Có “Tráng Hối Đường văn tập 壯悔堂文集” 10 quyển, “Tứ Ức Đường thi tập 四憶堂詩
集” 6 quyển, “Bổ di 補遺” 1 quyển.

+++++++