+++++++

Giám Hồ Liễu chi từ thập nhị thủ - Kỳ nhất (Ất mão)

Việt Vương Đài bạn liễu thùy thùy,
Đa sự đông phong tác ý xuy.
Bát bách lý hồ quy tác kính,
Cung tha thập vạn họa nga mi.

Lý Từ Minh

+++++++

Giàm Hồ 鑑湖: cũng được gọi Kính Hồ 鏡湖, nằm tại Việt Thành khu 越城區, Thiệu Hưng 紹興, Chiết Giang 浙江.

Tác ý : cố ý.

+++++++


鑑湖柳枝詞十二首 其一 （乙卯）

越王臺畔柳垂垂，
多事東風作意吹。
八百里湖規作鏡，
供他十萬畫蛾眉。

李慈銘
詩文索引李慈銘-七絶2


Khúc ca nhành liễu ở Giám Hồ 12 bài - Kỳ 1 (Ất mão 1855)

Cạnh đài Vua Việt liễu rủ tà,
Gió đông nhiều chuyện nhắm thổi qua.
Hồ thành gương sáng tám trăm dặm ,
Vẽ mày mười vạn bóng tiên nga.

phanlang

+++++++

+++++++

Giám Hồ Liễu chi từ thập nhị thủ kỳ nhị (Ất mão)

Gia gia môn hạng chánh đề oanh,
Thủ thứ khinh âm gián nộn tình.
Mãn viện dương hoa nhân bất đáo,
Thu thiên liêu loạn khứ thanh minh.

Lý Từ Minh

+++++++


鑑湖柳枝詞十二首 其二 （乙卯）

家家門巷正嗁鶯，
取次輕陰間嫩晴。
滿院楊花人不到，
秋千撩亂去清明。

李慈銘
詩文索引李慈銘-七絶2

+++++++


Khúc ca nhành liễu ở Giám Hồ 12 bài - Kỳ 2 (Ất mão 1855)

Oanh kêu khắp nẻo mọi nhà,
Bóng râm hoà nắng nhẹ xa lưng trời.
Đầy sân liễu nở vắng người,
Xích đu lên xuống hết rồi thanh minh.

phanlang

+++++++

+++++++

Giám Hồ Liễu chi từ thập nhị thủ - Kỳ tam (Ất mão)

Tam lưỡng ngư trang lão thụ biên,
Ngư oa bổ võng quyết đầu thuyền.
Bản kiều mao ốc hồ nam đại,
Đới vũ tha phong cánh khả liên.

Lý Từ Minh

+++++++

Quyết đầu thuyền 橛頭船: tiêm đầu tiểu thuyền 尖頭小船: thuyền nhỏ đầu nhọn.

Bản kiều 板橋: cầu gỗ.

+++++++


鑑湖柳枝詞十二首 其三 （乙卯）

三兩漁莊老樹邊，
漁娃補網橛頭船。
板橋茅屋湖南埭，
帶雨拕風更可憐。

李慈銘
詩文索引李慈銘-七絶2

+++++++


Khúc ca nhành liễu ở Giám Hồ 12 bài - Kỳ 3 (Ất mão 1855)

Xóm chài núp dưới bóng cây,
Nữ nhi vá lưới ở ngay đầu thuyền.
Nhà tranh cầu gỗ hồ biên,
Gió đem mưa tới chỉ phiền lòng thôi.

phanlang

+++++++

+++++++

Giám Hồ Liễu chi từ thập nhị thủ - Kỳ tứ (Ất mão)

Thành nam cổ tích dĩ điều điều,
Vô phục hành nhân vấn cựu điều.
Hoa lạc niên niên khê tín đáo,
Thủy thanh hoàn hận Liễu danh Kiều.

Lý Từ Minh

+++++++

Thành nam cổ tích dĩ điều điều : Phía nam thành có nhiều chuyện cổ tích (nhưng
nay đã xa rồi), như chuyện Tây Thi giặt lụa tại Suối Nhược Da, chuyện Phạm Lãi,
Việt Vương Câu Tiễn v. v...

Thủy thanh hoàn hận Liễu danh Kiều:
Cửa nam quận có cầu tên Liễu Kiều 柳橋,
là nơi người xưa tiễn nhau đi xa. Dòng nước dưới cầu từ Suối Nhược Da chảy xuống,
hàng năm hoa rụng nhiều, trôi đến chân cầu.

+++++++


鑑湖柳枝詞十二首 其四 （乙卯）

城南古迹已迢迢，
無復行人問舊條。
花落年年溪信到，
水聲還恨柳名橋。

李慈銘
詩文索引李慈銘-七絶2

+++++++


Khúc ca nhành liễu ở Giám Hồ 12 bài - Kỳ 4 (Ất mão 1855)

Thành nam di tích đã xa,
Đường xưa ai có hỏi qua, chẳng hề.
Năm năm hoa rụng xuôi khe,
Tiếng sông Cầu Liễu khiến nghe hận nhiều.

phanlang

+++++++

+++++++

Giám Hồ Liễu chi từ thập nhị thủ - Kỳ lục (Ất mão)

Hồng Kiều tây khứ yến tà tà,
Ngọc địch thanh trung biệt hận xa.
Cấm đắc Ngô Nương thuyền bạc xứ.
Vị nông liêm để tích thiều hoa.

Lý Từ Minh

+++++++


鑑湖柳枝詞十二首 其六 （乙卯）

虹橋西去燕斜斜，
玉笛聲中别恨賒。
禁得吳孃船泊處，
爲儂簾底惜韶華。

李慈銘
詩文索引李慈銘-七絶2

+++++++


Khúc ca nhành liễu ở Giám Hồ 12 bài - Kỳ 6 (Ất mão 1855)

Quá Hồng Kiều về tây én lướt,
Sáo buồn vang tiễn bước chia ly.
Ngô Nương thuyền đỗ đêm si,
Rèm buông tiếc buổi xuân thì thiều hoa.

phanlang

+++++++

+++++++

Giám Hồ liễu chi từ thập nhị thủ - Kỳ bát (Ất mão)

Học cổ niên niên sự viễn du,
Bồng Lai cổ dịch quản ly sầu.
Tà dương quá tận Hồng Lâu lộ,
Nhất bán Tương liêm bất thượng câu.

Lý Từ Minh

+++++++

Cổ 估: tức 賈: thương nhân.

Bồng Lai cổ dịch 蓬萊古驛: trạm dịch Bồng Lai xưa, thuộc huyện Bồng Lai 蓬萊縣,
phủ Đăng Châu 登州府, tỉnh Sơn Đông 山東省 (nay là khu Bồng Lai 蓬萊區, thành phố
Yên Đài 烟臺市).

Tương liêm 湘簾: rèm cửa làm bằng trúc đốm sông Tương.

+++++++


鑑湖柳枝詞十二首其八 （乙卯）

學估年年事遠游，
蓬萊古驛管離愁。
斜陽過盡紅樓路，
一半湘簾不上鉤。

李慈銘
詩文索引李慈銘-七絶2

+++++++


Khúc ca nhành liễu ở Giám Hồ 12 bài - Kỳ 8 (Ất mão 1855)

Học khách buôn năm năm xa phố,
Sầu chia tay trạm cổ Bồng Lai.
Hồng Lâu chiều xuống nắng phai,
Nửa rèm Tương trúc vẫn cài phòng không.

phanlang

+++++++

+++++++

Giám Hồ liễu chi từ thập nhị thủ - Kỳ cửu (Ất mão)

Trầm Nhưỡng thôn tiền liễu sắc tân,
Liễu hoa tranh sấn úng đầu xuân.
Hồng Lan kiều ngoại thanh kỳ ảnh,
Nhất sắc thanh âm phúc tửu nhân.

Lý Từ Minh

+++++++

Trầm Nhưỡng thôn 沈釀邨: tên đất, nằm gần Lạc Dương 洛陽. Lấy tích Trịnh Hoằng
郑弘 thời Hán, làm quan coi về nông nghiệp xã Linh Văn 靈文鄉嗇夫, nhân có
việc về kinh đô Lạc Dương; ban đêm nghỉ tại thôn Trầm Nhưỡng; gặp bạn nhưng
không có rượu, ông lấy tiền ném xuống giếng coi như mua rượu. Hai người múc
nước giếng uống giống như uống rượu, điển tích được gọi là "Trịnh Hoằng đầu
tiền ẩm tửu 鄭弘投錢飲酒".

Hồng Lan kiều 紅闌橋: tên cầu, cũng là Xích Lan kiều 赤蘭橋 nằm tại khu Tân
Châu 新洲區, Vũ Hán 武漢.

Thanh kỳ 青旗: cờ quán rượu màu xanh, cũng gọi là tửu kỳ 酒旗.

+++++++


鑑湖柳枝詞十二首其九 （乙卯）

沈釀邨前柳色新，
柳花爭趁甕頭春。
紅闌橋外青旗影，
一色清陰覆酒人。

李慈銘
詩文索引李慈銘-七絶2

+++++++


Khúc ca nhành liễu ở Giám Hồ 12 bài - Kỳ 9 (Ất mão 1855)

Đầu thôn Trầm Nhưỡng liễu xanh,
Hoa dương tranh nở những vò rượu xuân.
Tửu kỳ phất phới Cầu Hồng,
Bóng râm che mát những ông say mèm.

phanlang

+++++++

+++++++

Giám Hồ liễu chi từ thập nhị thủ - Kỳ thập nhất (Ất mão)

Tiểu lâu hựu độ thập niên xuân,
Thủ lộng nhu điều độc sảng thần.
Nhất đáp liễu miên hoàn tự tuyết,
Tú sàng đồng ỷ cánh vô nhân.

Lý Từ Minh

+++++++


鑑湖柳枝詞十二首 - 其十一 （乙卯）

小樓又度十年春，
手弄柔條獨愴神。
一搭柳緜還似雪，
繡牀同倚更無人。

李慈銘
詩文索引李慈銘-七絶2

+++++++


Khúc ca nhành liễu ở Giám Hồ 12 bài - Kỳ 11 (Ất mão 1855)

Một mình lầu nhỏ lại mười xuân,
Cô đơn buồn níu nhánh liễu mềm.
Một áo đầy tơ như tuyết trắng,
Giường thêu ngồi tựa chẳng ai cùng.

phanlang

+++++++

+++++++

Hàn dạ thính vũ ký Vương Mạnh Điều Khai Phong (Mậu ngọ)

Hàn vũ tiêu tiêu thú thác trường,
Diêu liên Vương Xán khách tha hương.
Xuy Đài phong tuyết tàn tiêu cấp,
Nhất chẩm hà thanh nhiễu Đại Lương.

Lý Từ Minh

+++++++

Vương Mạnh Điều 王孟調: Vương Tinh Hàm 王星諴 (1831-1859) tự Mạnh Điều, quê Sơn
Âm 山陰, Chiết Giang 浙江, phó cống năm kỷ mùi 1859 (Hàm Phong năm thứ 9 咸丰九
年), bạn của Lý Từ Minh, hợp xưng “ Vương Lý 王李”, mất năm 29 tuổi; có
“Tây Phù tàn thảo 西鳧殘草”.

Vương Xán 王粲: (177-217) tự Trọng Tuyên 仲宣, quê huyện Cao Bình 高平縣, quận
Sơn Dương 山陽郡 (nay là huyện Vi Sơn 微山縣, tỉnh Sơn Đông 山東省) là nhà văn
học, quan viên cuối thời Đ ông Hán 東漢, một trong Kiến An thất tử 建安七子; bổ
chức Hoàng môn thị lang 黄門侍郎 nhưng vì chiến cuộc không thể đến kinh đô thụ
nhậm. Lưu lạc xuống Kinh Châu 荊州, làm một chức quan nhỏ cho Kinh Châu mục Lưu
Biểu 荊州牧劉表. Khi Tào Tháo nam chinh đánh Tôn Quyền, làm quan cho Tào Tháo 曹
操. Mất năm 216 trên đường về bắc lúc Tào Tháo rút quân, 41 tuổi.

Xuy Đài 吹臺: tên đài nay nằm tại đông nam Vũ Vương Đài 禹王臺, Khai Phong 開
封, Hà Nam 河南. Tương truyền thời Xuân Thu 春秋, là nơi Sư Khoáng 師曠 đánh đàn
thổi sáo; Lương Hiếu Vương thời Hán cho xây thêm, làm nơi trình tấu ca vũ nhạc;
cũng gọi Phồn Đài 繁臺.

Đại Lương 大梁: tên đất, nay thuộc huyện Khai Phong 開封縣, tỉnh Hà Nam 河南省,
thời Chiến Quốc 戰國 là kinh đô nước Ngụy 魏.

+++++++


寒夜聽雨寄王孟調開封（戊午）

寒雨瀟瀟戍柝長，
遙憐王粲客他鄉。
吹臺風雪殘宵急，
一枕河聲繞大梁。

李慈銘
詩文索引李慈銘-七絶4

+++++++


Đêm lạnh nghe mưa gửi Vương Mạnh Điều ở Khai Phong (Mậu ngọ 1858)

Mõ canh trường, mưa đêm lạnh cóng,
Sống quê người Vương Xán bi ai.
Tàn đêm gió tuyết Xuy Đài,
Đại Lương gối lẻ miệt mài tiếng sông.

phanlang

+++++++

+++++++

Thượng tị nhật hành Tú Châu đạo trung đắc lục tuyệt cú - Kỳ tứ (Kỷ mùi)

Tải đạo Ngô du vị nhẫn thinh,
Ngữ Nhi Kiều ngoại mạch thanh thanh.
Hoán sa nhân khứ xuân vô trước,
Việt khách lai tầm Tuy Lý Đình.

Lý Từ Minh

+++++++

Thượng tị nhật 上巳日: ngày 3 tháng 3 âm lịch (ngày sinh của Hiên Viên 軒轅), là
ngày lễ xưa, thường được tổ chức cúng bái, tiệc tùng cạnh sông, cầu cho mọi
việc an lành, thời tiết tốt, vụ mùa thu hoạch phong phú, gia đình con cháu bình
an. Cũng được gọi là Nữ nhi tiết 女兒節, Tình nhân tiết 情人節. Về sau có nơi nhập
Thượng tị, Hàn thực vào Thanh minh tiết 清明節.

Tú Châu 秀州: tên châu thời cổ Trung Quốc, trị sở tại thành phố Gia Hưng 嘉興
市, tỉnh Chiết Giang ngày nay 浙江省.

Ngô du 吳歈: nguyên nghĩa chỉ ca dao nước Ngô thời cổ, lúc đầu nói về phong
tục, luân lý, cũng để tuyên dương đạo của thánh hiền (tải đạo 載道), về sau
chuyển biến qua nhiều thời kỳ thành ca, từ, thi, phú, đến đời Thanh được gọi là
Côn khúc 昆曲.

Ngữ Nhi Kiều 語兒橋: tên cầu cũng được gọi Nữ Nhi Kiều 女兒橋, nằm tại Trấn Bộc
Viện 濮院鎮, thành phố Gia Hưng 嘉興市, tỉnh Chiết Giang 浙江省.

Hoán sa nhân 浣紗人: người giặt lụa, chỉ Tây Thi 西施, đại mỹ nữ nước Việt cổ
cuối thời Xuân Thu, họ Thi người thôn Trữ La 苧蘿, thường giặt lụa tại Suối
Nhược Da 若耶溪 trước khi được đưa cùng những người đẹp khác sang cống vua Ngô
Phù Sai 吳夫差, được sủng hạnh. Khi Ngô bị Việt đánh bại, Tây Thi bị vợ của vua
Việt Câu Tiễn dìm chết dưới sông vì ghen. Một thuyết nói theo Phạm Lãi 范蠡
du Ngũ Hồ 五湖.

Tuy Lý Đình : tên đình, nằm tại thành cổ Tuy Lý 檇李城, phía tây nam của thành
phố Gia Hưng 嘉興市, tỉnh Chiết Giang ngày nay 浙江省. Cuối thời Xuân Thu,
những trận chiến lớn xảy ra tại đây, khi Ngô Hạp Lư và Ngô Phù Sai đem quân vào
đánh nước Việt của Câu Tiễn; binh lính hai bên chết rất nhiều.

Thơ của Mai Nghiêu Thần 梅堯臣:
Đề Gia Hưng Vĩnh Lạc Viện Tuy Lý Đình 題嘉興永樂院檇李亭:

Thổ hóa Ngô vương giáp,
Cốt hủ Việt vương binh.
Ngũ nguyệt xương bồ thảo,
Thiên niên Tuy Lý Thành.

土化吳王甲，
骨朽越王兵。
五月菖蒲草，
千年檇李城。

Xương nát lính vua Việt .
Đất tiêu giáp vua Ngô.
Ngàn năm Thành Tuy Lý,
Tháng năm cỏ xương bồ.

+++++++


上巳日行秀州道中得六絶句其四 （己未）

載道吳歈未忍聽，
語兒橋外麥青青。
浣紗人去春無著，
越客來尋檇李亭。

李慈銘
詩文索引李慈銘-七絶5

+++++++

Ngày thượng tị đi trên đường Tú Châu làm được 6 bài tuyệt cú - Kỳ 1 (Kỷ mùi 1859)


Chẳng nghe ca khúc đất Ngô,
Xanh xanh lúa mạch ngoài Cầu Ngữ Nhi.
Hết giặt lụa, xuân cũng đi,
Khách Việt hoài cổ tìm Tuy Lý Đình.

phanlang

+++++++

+++++++

Đính chính:

Ngày thượng tị đi trên đường Tú Châu làm được 6 bài tuyệt cú - Kỳ 4 (Kỷ mùi 1859)

+++++++

+++++++

Giáp tí lạp bát dạ cảm thư tứ thủ kỳ nhất （ Giáp tí ）

Lục hướng thiên nhai độ lạp thần,
Niên thùy tứ thập vị quy thân.
Cố viên thử tế gia diên bãi,
Do tục tùng minh đãi viễn nhân.

Lý Từ Minh

+++++++

Lạp bát 臘八: ngày 8 tháng 12 âm lịch, theo tập tục xưa là ngày lễ, tế tự tổ
tiên, thần linh, cầu xin mọi việc tốt đẹp, vụ mùa phong phú, cũng như trừ tà,
bệnh dịch... Có tục ăn cháo lạp bát 臘八粥 ngừa bệnh, về sau có thêm rượu lạp bát 臘八酒, dấm lạp bát 臘八醋...

Quy thân 歸身: trở về nhà.

Tùng minh 松明: loại đuốc bằng thân cây tùng, gỗ tùng nhiều dầu, chẻ nhỏ phơi
khô, bó thành đuốc, đốt cháy trong những dịp tế lễ...

+++++++


甲子臘八夜感書四首 其一 （甲子 ）

六向天涯度臘辰，
年垂四十未歸身。
故園此際家筵罷，
猶續松明待遠人。

李慈銘
詩文索引李慈銘-七絶9

+++++++


Đêm 8 tháng chạp năm Giáp tí xúc động viết bốn bài - Kỳ 1 ( Giáp tí 1864 )

Lễ chạp sáu hướng thiên nhai,
Bốn mươi tuổi vẫn miệt mài cõi xa.
Đã xong cúng tế ở nhà ,
Đuốc tùng còn cháy chờ ta trở về.

phanlang

+++++++