+++++++

Ức Tây Hồ

Mộng lý tương phùng Tây Tử Hồ,
Thùy tri mộng tỉnh khước mô hồ；
Cao phần Vũ Mục liên trung túc,
Thiêm đắc tân phần nhất tọa vô？

Trương Hoàng Ngôn

+++++++

Tây Hồ: cũng được gọi Tây Tử Hồ tại Hàng Châu Chiết Giang 杭州浙江.

Vũ Mục 武穆: tức Nhạc Phi 岳飛 (1103-1142), nhà quân sự, chiến lược,
trung thần thời Nam Tống, sau khi chết được truy tặng thụy hiệu Vũ Mục,
có mồ bên cạnh Tây Hồ, Hàng Châu.

Trung túc 忠肅: trung thành, tận tụy, cung kính.

+++++++


憶西湖
夢裏相逢西子湖，
誰知夢醒卻糢糊；
高墳武穆連忠肅，
添得新墳一座無？

張煌言
詩詞索引張煌言-七絶2

+++++++


Nhớ Hồ Tây

Đến Hồ Tây Tử trong mơ,
Tỉnh ra vẫn mãi vật vờ lung linh.
Mồ cao Vũ Mục trung trinh,
Xây thêm phần mới cho mình được chăng ?

phanlang

+++++++

+++++++

Lữ sầu (Đinh dậu)

Cố viên hoa hậu dĩ tân di,
Mộng tự tinh chung thế tự di；
Nhạn khứ yến lai tương tiếu ngữ,
Hà niên khách tử thị quy kỳ？

Trương Hoàng Ngôn

+++++++

Hoa hậu 花候: mùa hoa.

Tinh chung 惺忪: ngủ mơ tỉnh dậy nhưng vẫn còn mô hồ, chưa khôi phục ý thức.

Nhạn khứ yến lai: chỉ mùa xuân, chim nhạn bay lên miền bắc, chim yến xuất hiện trong hoa xuân.

+++++++


旅愁（丁酉）

故園花候已辛夷，
夢自惺忪涕自洟；
雁去燕來相笑語，
何年客子是歸期？

張煌言
詩詞索引張煌言-七絶2

+++++++


Sầu đất khách (Đinh dậu 1657)

Mùa hoa vườn cũ tân di,
Mơ hồ mộng tỉnh mắt mi lệ tràn;
Người cười, yến nhạn kêu vang,
Năm nào khách mới về làng xưa thăm?

phanlang

+++++++

+++++++

Phú đắc Hàn Sơn tự tống biệt

Phong Kiều tây vọng bích san vi,
Tự đối Hàn Giang độc yểm phi.
Thuyền lý chung thôi hành khách khởi,
Tháp trung đăng chiếu viễn tăng quy.
Ngư thôn tịch tịch cô yên cận,
Quan lộ tiêu tiêu chúng diệp hi.
Tu ký Cô Tô thành ngoại bạc,
Ô đề thời tiết tống quân vi.

Cao Khải

+++++++

Phú đắc 賦得: một loại thơ trong đó đề tài có thể là:
- Lấy một câu hoặc vài chữ trong câu của cổ nhân để làm đề tài bài thơ.
- Loại “Ứng chế thi 應制詩”, thơ ứng chế trong cung đình, vua ra lịnh làm, hoặc
hoạ lại bài thơ của vua, phải viết hai chữ “Phú đắc” trước bài hoạ.
- Các thi nhân họp lại phân đề làm thơ cũng có thể viết “Phú đắc” trước bài của
từng người.
- Được dùng trong “Thí thiếp thi 試帖詩” là loại thơ các sĩ tử đi thi.

+++++++


賦得寒山寺送別

楓橋西望碧山微，
寺對寒江獨掩扉。
船里鍾催行客起，
塔中燈照遠僧歸。
漁村寂寂孤烟近，
官路蕭蕭眾葉稀。
須記姑蘇城外泊，
烏啼時節送君違。

高启
詩文索引明高啟-七律3

+++++++


Tiễn đưa ở chùa Hàn Sơn

Phong Kiều núi phía tây mờ,
Cổng chùa đóng kín đối bờ Hàn Giang.
Khách thuyền thức bởi chuông vang,
Đèn trong tháp rọi tăng đang xa về.
Thôn chài khói phủ tê mê,
Đường quan lặng lẽ não nề nhánh xanh.
Cô Tô thuyền đỗ ngoài thành,
Quạ kêu là lúc tiễn anh lên đường.

phanlang

+++++++

+++++++

Tái hạ khúc

Nhật lạc Ngũ Nguyên tái,
Tiêu điều đình hậu không.
Hán gia thảo cuồng Lỗ,
Tịch dịch mãn Sơn Đông.
Khứ niên xuất Phi Hồ,
Kim niên xuất Vân Trung.
Đắc địa bất túc canh,
Sát nhân dĩ vi công.
Đăng cao vọng suy thảo,
Cảm thán ý hà cùng.

Cao Khải

+++++++

Ngũ Nguyên 五原: thuộc huyện Cửu Nguyên 九原縣, Tịnh Châu 幷州, nay nằm tại phía
tây bắc trấn Ma Trì 麻池鎮, khu Cửu Nguyên 九原區, thành phố Bao Đầu 包頭市,
Nội Mông 內蒙.

Phi Hồ khẩu 飛狐口: thuộc Úy huyện 蔚縣, thị trấn Trương Gia Khẩu 張家口市,
tỉnh Hà Bắc 河北省. Phi Hồ khẩu nằm tại chỗ ba dãy núi Thái Hành Sơn 太行山, Yến
Sơn 燕山 và Hằng Sơn 恆山 giao nhau, vị trí chiến lược và giao thông quan trọng,
bắc nam tây đông đều từ ải nầy đi thông suốt.

Vân Trung : huyện Vân Trung 雲中郡 thuộc nước Triệu thời Chiến Quốc do Triệu Vũ
Linh Vương 趙武靈王 thiết lập, nay là Hohhot, Nội Mông.

+++++++


塞下曲

日落五原塞，
蕭條亭堠空。
漢家討狂虜，
籍役滿山東。
去年出飛狐，
今年出雲中。
得地不足耕，
殺人以為功。
登高望衰草，
感嘆意何窮。

高启
Trang: 明詩別裁集: 卷一塞下曲
Bài 120

+++++++


Khúc ca dưới ải

Mặt trời lặn ải Ngũ Nguyên,
Tiêu điều đồn trại trận tiền trống không.
Hán triều chinh phạt Lỗ ngông,
Tìm bắt lao dịch Sơn Đông nháo nhào.
Năm rồi ra ải Phi Hồ,
Vân Trung quân đến chính vào năm nay.
Chiếm đất nhưng chẳng chịu cày,
Giết người làm thích gọi dày công lao.
Lên lầu nhìn cỏ tàn hao,
Mà lòng cảm thán nói sao cho cùng.

phanlang

+++++++

+++++++

Ngộ Sử Khắc Kính tuân cố viên

( Khắc Kính tự Trường Châu lai, nhân tuân Ngô Trung phong cảnh, đại dị vãng
tích, phú thử dĩ ngụ hương lý chi tư vân).

Tam niên thân bất đáo Cô Tô,
Kiến thuyết thành biên liễu bán khô.
Túng hữu tiêu tiêu kỷ chu tại,
Dã ưng đề sát thụ đầu ô.

Dương Cơ

+++++++


遇史剋敬詢故園

(剋敬自長洲來，因詢吳中風景，大異往昔，賦此以寓鄉里之思雲)

三年身不到姑蘇，
見說城邊柳半枯。
縱有蕭蕭幾株在，
也應啼殺樹頭烏。

楊基
詩文索引楊基-七絶1

+++++++


Gặp Sử Khắc Kính, hỏi về quê xưa.

(Khắc Kính từ Trường Châu đến, nhân dịp hỏi (ông) về phong cảnh Ngô Trung, nói
rất khác thời trước, nên làm thơ nầy gửi gắm lòng nhớ quê vậy)


Ba năm không đến Cô Tô,
Liễu tàn một nửa nhấp nhô bên thành.
Tiêu điều vài gốc còn xanh,
Quạ kêu buồn não trên cành, vắng hoe.

phanlang

+++++++

+++++++

Lục thế Đạt Lai tình ca lục thập lục thủ
Tằng Giam dịch

1:

Tâm đầu ảnh sự huyễn trùng trùng,
Hóa tác giai nhân tuyệt đại dung.
Kháp tự đông sơn sơn thượng nguyệt,
Khinh khinh tẩu xuất tối cao phong.

Thương Ương Gia Thố

+++++++

六世達賴情歌六十六首
曾緘譯

1:

心頭影事幻重重，
化作佳人絕代容。
恰似東山山上月，
輕輕走出最高峰。

倉央嘉措
Trang: ZT：：《六世达赖情歌六十六首》曾缄译 - 新语丝

+++++++

Thương Ương Gia Thố 倉央嘉措: ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ། (1683-1706): Đạt Lai Lạt Ma thứ sáu của Tây Tạng, là chính trị gia, thi nhân nổi tiếng, sinh tại thôn Ô Kiên Lâm 烏堅林村, địa khu Vũ Tùng 宇松地區 phía nam Tây Tạng năm 1683 (Khang Hy năm thứ 22 康熙二十二年) thuộc một gia đình nông nô. Cha là Trát Tây Đan Tăng 扎西丹增, mẹ là Thứ Vượng Lạp Mỗ 次旺拉姆, từ nhỏ thông minh, lanh lợi, hình dung đẹp đẽ. Khi Lạt Ma thứ năm A Vượng La Tang Gia Thố 阿旺罗桑嘉措 (1617-1682) chết, Nhiếp chính vương Tang Kết Gia Thố 桑结嘉措 (1653-1705) nói La Tang Gia Thố đã đầu thai thành Thương Ương Gia Thố, tuyên bố Thương Ương là Đạt Lai Lạt Ma thứ sáu. Thương Ương được đưa về kinh đô học tập. Tang Kết muốn thoát khỏi ảnh hưởng của Thanh triều nên bị Khang Hy tìm cách tiêu diệt. Năm 1696 Tang Kết tự xưng Thổ Bá Đặc Vương 土伯特王, liên kết quân đội các bộ tộc Tây Tạng, phản đối Mông Cổ Hãn vương Hoà Thạc Đặc 和碩特蒙古汗王 là tay chân của nhà Thanh. Xảy ra chiến tranh bị thua, Tang Kết chết, Thương Ương Gia Thố bị bắt đưa về Bắc Kinh, trên đường chết tại hồ Thanh Hải.

+++++++


Tình ca của Đạt Lai Lạt Ma thứ sáu - 66 bài
Tằng Giam dịch sang tiếng Hoa

1:

Trong tim hình bóng trùng trùng,
Hoá thành mỹ nữ vô cùng đẹp xinh.
Giống trăng trên rặng sơn đông,
Nhẹ nhàng xuất hiện giữa vùng núi cao.

phanlang

+++++++

+++++++

Đại Đê khúc

Đại Đê nữ nhi nhan như hoa,
Đại Đê đê thượng vô hào gia.
Đông gia nữ tác tây gia phụ,
Phu năng trạo thuyền nữ cô tửu.
Xuân khứ thu lai niên phục niên,
Sanh ca tử khốc trường tương thủ.
Quân bất kiến:
Tương Dương nữ nhi giá Kinh Châu,
Tràng chung kích cổ phanh phì ngưu.
Lâu thuyền nhất khứ vô hồi nhật,
Hồng lệ không tuỳ giang thuỷ lưu.

Lưu Cơ

+++++++

Đại Đê 大堤: con đê lớn tại thành Tương Dương 襄陽, Hồ Bắc 湖北. Đại Đê khúc là
tên khúc hát trong Nhạc phủ thi tập 樂府詩集, thuộc Thanh thương khúc 清商曲,
Tương Dương nhạc 襄陽樂.

+++++++


大堤曲

大堤女兒顏如花，
大堤堤上無豪家。
東家女作西家婦，
夫能棹船女沽酒。
春去秋來年復年，
生歌死哭長相守。
君不見：
襄陽女兒嫁荊州，
撞鍾擊鼓烹肥牛。
樓船一去無回日，
紅淚空隨江水流。

劉基
詩文索引劉基-樂府5

+++++++


Khúc hát Đại Đê

Đại Đê gái đẹp như hoa,
Đại Đê trai chẳng tài ba, chậm chầy.
Gái đông làm vợ trai tây,
Gái chuyên bán rượu trai hay chèo thuyền.
Xuân đi thu tới niên niên,
Sống ca, chết khóc lưu truyền từ xưa.
Về đây anh đã thấy chưa,
Gái Tương Dương được gả về Kinh Châu.
Khua chuông đánh trổng mổ trâu,
Thuyền hoa đi mất biết đâu ngày về.
Lệ hồng xuôi nước sông quê...

phanlang

+++++++